Άρθρα Απαλλαγή ΦΠΑ της ναύλωσης και εκμίσθωσης πλοίων και αεροσκαφών – Κρουαζιέρες – Επαγγελματικά και ιδιωτικά πλοία αναψυχής – Εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών – Λοιπά θέματα εφαρμογής της απαλλακτικής διάταξης του άρθρου 27.1.δ’ και ε’ σε σχέση με το άρθρο 14 του Κώδικα ΦΠΑ για τον τόπο παροχής των υπηρεσιών

Δημοσιεύθηκε στις : [ 10-08-2018 ]


(Απαλλαγή ΦΠΑ της ναύλωσης και εκμίσθωσης πλοίων και αεροσκαφών – Κρουαζιέρες – Επαγγελματικά και ιδιωτικά πλοία αναψυχής – Εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών – Λοιπά θέματα εφαρμογής της απαλλακτικής διάταξης του άρθρου 27.1.δ’ και ε’ σε σχέση με το άρθρο 14 του Κώδικα ΦΠΑ για τον τόπο παροχής των υπηρεσιών)


Κατηγορία: Φ.Π.Α.


Του Φώτη Τσιατούρα  Φοροτεχνικού, συγγραφέα  τ. επόπτη Π.Ε.Κ. Αθηνών

Σε συνέχεια προηγουμένων άρθρων για τις ειδικές απαλλαγές από το ΦΠΑ της παράδοσης ή εισαγωγής πλοίων – αεροσκαφών, των αντικειμένων και υλικών που προορίζονται να ενσωματωθούν ή να χρησιμοποιηθούν σε αυτά, τον εφοδιασμό τους με καύσιμα και λιπαντικά, δηλαδή τις περιπτώσεις α΄, β΄ και γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 27 του κώδικα ΦΠΑ, στο σημερινό άρθρο θα αναλυθούν οι διατάξεις της περίπτωσης δ΄ του ίδιου άρθρου. Ειδικότερα περιέχονται τα παρακάτω θέματα:


I. Απαλλαγή της ναύλωσης και εκμίσθωσης πλοίων και αεροσκαφών – κρουαζιέρες


II. Ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για επαγγελματικά & ιδιωτικά πλοία αναψυχής


III. Εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών


IV. Εφαρμογή της απαλλακτικής διάταξης του άρθρου 27.1.δ’ και ε’ του Κώδικα ΦΠΑ σε σχέση με το άρθρο 14 του ίδιου Κώδικα για τον τόπο παροχής των υπηρεσιών


V. Τόπος φορολογίας υπηρεσιών επισκευής οργάνων πλοίου ελλιμενισμένου εκτός Ελλάδος


I. Απαλλαγή της ναύλωσης και εκμίσθωσης πλοίων και αεροσκαφών – κρουαζιέρες


Με τις διατάξεις της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 27 προβλέπεται ότι απαλλαγή στις υπηρεσίες ναύλωσης και εκμίσθωσης παρέχεται μόνο για τα πλοία ή αεροσκάφη τα οποία απαλλάσσονται κατά την αγορά ή την εισαγωγή τους, εφόσον προορίζονται για την περαιτέρω διενέργεια φορολογητέων πράξεων ή πράξεων απαλλασσόμενων με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών, με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παρ. 1 του άρθρου 27 του κώδικα ΦΠΑ.


Εξαιρείται η ναύλωση ή η μίσθωση σκαφών ή αεροσκαφών ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό. Η ναύλωση επαγγελματικών πλοίων αναψυχής του ν. 2743/1999 (o οποίος αντικαταστάθηκε από τον ν.4256/2014) απαλλάσσεται, εφόσον αυτά προσεγγίζουν κατά την πραγματοποίηση των πλόων τους και σε λιμένες εκτός Ελλάδας.


Πριν την τροποποίηση με το άρθρο 19 § 6 του ν.3091/2002, η προηγούμενη διάταξη προέβλεπε επίσης απαλλαγή στη ναύλωση πλοίων και στην εκμίσθωση αεροσκαφών, χωρίς όμως να γίνεται παραπομπή και σύνδεση με τις περιπτώσεις α και β΄ της παρ. 1 του άρθρου 27 του κώδικα ΦΠΑ, γεγονός που δημιουργούσε νομοτεχνικά προβλήματα στην εφαρμογή της.


Από τη Διοίκηση για το παραπάνω θέμα είχαν διευκρινισθεί με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1156/9.5.1997 τα ακόλουθα:


Για να απαλλάσσονται οι ναυλώσεις και οι μισθώσεις των ως άνω μεταφορικών μέσων αντίστοιχα, θα πρέπει να  είναι ολικές και να αποδεικνύονται με σχετικά ναυλοσύμφωνα που θα κατατίθενται στην αρμόδια Λιμενική Αρχή και στην αρμόδια ΔΟΥ του εκναυλωτή, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία που προβλέπονται από το άρθρο 36 της Π.8271/4879/ΠΟΛ.366/18.12.1987 ΑΥΟ. (Σχετικές είναι:


α) η αριθμ. Φ.3122-1/10/97/28/31.3.1997 απόφαση Υπουργού του Υ.Ε.Ν. και


β) η αριθ. Φ.3122-1/11/97/4.4.1997 εγκύκλιος του ιδίου Υπουργείου).


Ωστόσο σημειώνεται ότι η προϋπόθεση της ολικής ναυλώσεως δεν στηρίζεται στη σχετική διάταξη του νόμου ούτε στη νομολογία του ΔΕΕ, το οποίο με από 18.10.2007 απόφασή του (υπόθ. C-97/06) αποφάνθηκε ότι το άρθρο 15, σημείο 5, της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/111/ΕΟΚ, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι σκοπεί τόσο την ολική ναύλωση όσο και τη μερική ναύλωση των πλοίων που χρησιμοποιούνται στη ναυσιπλοΐα ανοικτής θαλάσσης. Επομένως, η διάταξη αυτή απαγορεύει εθνική νομοθεσία, όπως η επίδικη στην υπόθεση της κύριας δίκης, η οποία παρέχει το ευεργέτημα της απαλλαγής από τον ΦΠΑ μόνο στην περίπτωση ολικής ναυλώσεως των πλοίων αυτών.


Η μη ολική ναύλωση επαγγελματικών τουριστικών σκαφών γενικά, συμπεριλαμβανομένων και του ν.438/1976, απαλλάσσεται από ΦΠΑ, με την προϋπόθεση ότι τα σκάφη αυτά προσεγγίζουν κατά την πραγματοποίηση των πλόων τους εκτός των Eλληνικών λιμένων και σε λιμένες άλλων χωρών.


Η προσέγγιση των εν λόγω σκαφών εκτός των Ελληνικών λιμένων και σε λιμένες άλλων χωρών, αποδεικνύεται είτε από τα έγγραφα του πλοίου, όπως αυτά ορίζονται από το Υ.Ε.Ν. ή, ελλείψει αυτών, με την προσκόμιση στην αρμόδια ΔΟΥ του πλοιοκτήτη ή και του εκναυλωτή, κατά περίπτωση, βεβαίωσης η οποία χορηγείται από την αρμόδια τελωνειακή ή λιμενική αρχή του πρώτου λιμένα επανάπλου του σκάφους από άλλη χώρα, με βάση τα διαβατήρια των επιβαινόντων (βίζα) ή άλλα στοιχεία, από τα οποία προκύπτει ο κατάπλους του σκάφους στο λιμένα της άλλης χώρας.


Εκτός από τα παραπάνω επισημαίνεται ότι, η ναύλωση επαγγελματικών τουριστικών σκαφών του ν.438/1976 (μετέπειτα του ν.2743/1999 και νυν ν.4256.2014), υπήγετο έως 20.7.2015 σε συντελεστή ΦΠΑ 13%, ως παροχή υπηρεσιών μεταφοράς προσώπων. Έκτοτε οι εν λόγω ναυλώσεις υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ.


 Επίσης ότι, τα πλοία αυτά, ως εκ της κατασκευής των, χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς για την εκτέλεση πλόων θαλάσσιας αναψυχής ή περιηγήσεως και, σε αντίθεση με τα κρουαζιερόπλοια, δεν εκτελούν καθορισμένα δρομολόγια. Η παρακολούθηση των πλόων των σκαφών αυτών είναι σε μεγάλο βαθμό δυσχερής, δεδομένου ότι δεν σφραγίζονται ναυτιλιακά έγγραφα σε κάθε προσέγγισή τους σε ξένους λιμένες από τις Αρμόδιες Αρχές των εκάστοτε ξένων κρατών (π.χ. Ιταλία, Μάλτα, Αίγυπτος κ.λπ.) ή προσεγγίζουν όρμους (έδαφος) ξένων κρατών, όπου δεν υπάρχουν Αρχές του κράτους.


Στις περιπτώσεις που τα σκάφη αυτά, λόγω της φύσης της λειτουργίας τους, εκτελούν και πλόες πέραν των χωρικών υδάτων, όπως αυτά προσδιορίζονται από τη νομοθεσία της χώρας, υπάγεται σε ακέραιο συντελεστή ΦΠΑ ποσοστό 8% το σύνολο των ακαθαρίστων εσόδων τους που αναλογούν εντός των χωρικών υδάτων.


Εφόσον τα σκάφη αυτά πλέουν ή παραμένουν εκτός χωρικών υδάτων, απαλλάσσεται του ΦΠΑ μόνο το μέρος των ακαθαρίστων εσόδων τους που αναλογεί πέραν των χωρικών υδάτων.


Επομένως, προκειμένου για επαγγελματικά τουριστικά θαλαμηγά σκάφη και τουριστικά πλοιάρια του ν.2743/1999, που πραγματοποιούν διεθνείς πλόες και τα οποία, ανάλογα με τις συνθήκες εκμετάλλευσης, δεν είναι δυνατό να ενισχύσουν με άλλες αποδείξεις (ημερολόγιο σκάφους, θεώρηση ναυτιλιακών εγγράφων από Αρμόδιες Αρχές ξένων κρατών κ.λπ.), την προσέγγισή τους σε λιμένες αλλοδαπής, απαλλάσσεται του ΦΠΑ το μέρος των ακαθαρίστων εσόδων που εκτιμάται ότι έχει πραγματοποιηθεί πέραν των χωρικών υδάτων.


Στην περίπτωση αυτή, επειδή τα επαγγελματικά τουριστικά θαλαμηγά σκάφη και τα τουριστικά πλοιάρια του ν.2743/1999 περιλαμβάνονται στις κατηγορίες τουριστικών πλοίων του άρθρου 3 του Π.Δ/τος 917/1979 (ΦΕΚ τ.Α’ 257/19.11.1979), κατά την κατάταξη που ορίζεται από τις διατάξεις αυτές του νόμου, η απαλλαγή του μέρους των ακαθάριστων εσόδων τους από το ΦΠΑ (ναύλου) ενεργείται ανάλογα με την κατάταξή τους, βάσει του πρωτοκόλλου Γενικής Επιθεώρησης του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας ή του αναγνωρισμένου νηογνώμονα.


ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ι. Τουριστικά πλοία που εκτελούν και διεθνείς πλόες, ποσοστό έκπτωσης ΦΠΑ 60%.


ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΙΙ. Τουριστικά πλοία που εκτελούν πλόες από τοπικούς μέχρι μεγάλης ακτοπλοΐας, ποσοστό έκπτωσης ΦΠΑ 50%.


ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΙΙΙ. Τουριστικά πλοία που εκτελούν πλόες από τοπικούς μέχρι και μικράς ακτοπλοΐας, ποσοστό έκπτωσης ΦΠΑ 40%.


Ενημερωτικά, αναφέρεται ότι στο Προεδρικό Διάταγμα 917/1979 (ΦΕΚ 257 Α’), με το οποίο εγκρίθηκε και τέθηκε σε εφαρμογή ο κανονισμός περί επιθεωρήσεως των τουριστικών πλοίων, ορίζονται ως:


Διεθνής πλους: ο πλους από Ελληνικό λιμάνι σε λιμένες του εξωτερικού και αντίστροφα, καθώς και ο πλους μεταξύ λιμένων του εξωτερικού.


Πλους μεγάλης ακτοπλοΐας: ο μη βραχύς εσωτερικός πλους μεταξύ των λιμένων του εσωτερικού.
Ενδεικτικά, αναφέρονται οι πλόες από Πειραιά προς Κέρκυρα – Βόρειο Ελλάδα – Μυτιλήνη – Κρήτη και Δωδεκάνησα.


Πλους μικρής ακτοπλοΐας: ο βραχύς εσωτερικός πλους, κατά τη διάρκεια του οποίου το πλοίο δεν απομακρύνεται πέραν των 20 ναυτικών μιλίων της πλησιέστερης ακτής.


Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται οι πλόες από Πειραιά προς Κυκλάδες, Β. Σποράδες, Ζάκυνθο, Κεφαλληνία, λιμένες της Ακαρνανίας και Αμβρακικού, προεκτεινόμενοι και μέχρι Κέρκυρα ή Πελοπόννησο ανατολικά του Ταινάρου.


Δεν περιλαμβάνονται στις προαναφερόμενες κατηγορίες τα τουριστικά πλοία που εκτελούν τοπικούς πλόες και πλόες περιορισμένης έκτασης, όπως οι πλόες από Πειραιά προς λιμένες Σαρωνικού και Αργολικού ή από λιμένες Ν. ή Β. Ευβοϊκού μέχρι Βόλου, από λιμένες εκτός του Κορινθιακού προς λιμένες Κορινθιακού μέχρι Πατρών.


Στην έννοια της απαλλαγής από το ΦΠΑ της ναύλωσης των επαγγελματικών τουριστικών σκαφών, περιλαμβάνονται και τα θαλάσσια, περιηγητικά ταξίδια, όπως ορίζονται με τις διατάξεις του Π.Δ.122/1995 (ΦΕΚ 75 Α’), εφόσον πραγματοποιούνται με τις ίδιες ως άνω προϋποθέσεις. Πρόκειται, δηλαδή, για απαλλαγή των κυκλικών ταξιδιών που εκτελούν αναγνωρισμένα από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας διαφόρων κατηγοριών επιβατηγά πλοία μεταξύ του αφετηρίου λιμένα και ενός ή περισσότερων Ελληνικών λιμένων, με αποκλειστικό σκοπό τη θαλάσσια αναψυχή και περιήγηση των μεταφερομένων επιβατών, με την προϋπόθεση προσέγγισης και σε λιμένα άλλης χώρας.


Απαραίτητες προϋποθέσεις για την απαλλαγή του θαλάσσιου περιηγητικού ταξιδιού είναι:


α) Η τελική αποβίβαση των επιβατών στο λιμάνι από το οποίο επιβιβάστηκαν, έστω και αν γίνεται παραλαβή και άλλων επιβατών – περιηγητών, από ενδιάμεσα λιμάνια, οι οποίοι, όμως, θα αποβιβαστούν στο ίδιο λιμάνι της επιβίβασής τους.


β) Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο επιβάτης υποχρεούται να παρακολουθεί το πλοίο για όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Τυχόν δε αποβίβαση και παραμονή του σε ενδιάμεσα λιμάνια θα διαρκεί όσο και η παραμονή του πλοίου στο συγκεκριμένο λιμάνι προσέγγισης.


γ) Το πλοίο πρέπει να προσεγγίζει και λιμάνι άλλης χώρας.


δ) Από το πλοίο θα παρέχονται στον επιβάτη και άλλες υπηρεσίες, όπως ξενάγησης, φαγητού κ.τ.λ., οι οποίες θα περιλαμβάνονται στην τιμή του πακέτου, ανεξάρτητα αν εκδίδονται ή όχι, για το σκοπό αυτό, εισιτήρια ή άλλα φορολογικά στοιχεία και όχι απλή μεταφορά.


Σε κάθε περίπτωση, η προσέγγιση του σκάφους σε λιμάνι άλλης χώρας πρέπει να προκύπτει από τα ναυτιλιακά έγγραφα του σκάφους αυτού. Εκτός από το ναύλο που απαλλάσσεται του ΦΠΑ, στην απαλλαγή από το φόρο περιλαμβάνεται ένα σύνολο (πακέτο) υπηρεσιών, έξω από το πλοίο (επίσκεψη αξιοθεάτων – διασκέδαση στην ξηρά και άλλες ψυχαγωγικές υπηρεσίες), η αξία των οποίων περιλαμβάνεται στην τιμή πακέτου που επιβαρύνεται ο επιβάτης – περιηγητής, που μετέχει στην κρουαζιέρα, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται εκτός Ελλάδος, όπως προκύπτει από την αριθμ. 520/1988 Γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ. και την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1109/1989.


Δεν απαλλάσσονται από το ΦΠΑ η παροχή τροφής και ποτών στους επιβάτες ή στο πλήρωμα του σκάφους, ανεξάρτητα αν η παροχή αυτή πραγματοποιείται μέσα ή έξω από το σκάφος κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας και ανεξάρτητα αν παρέχονται εντός ή εκτός Ελλάδας, σύμφωνα με την C-231/1994 απόφαση του ΔΕΚ, καθώς και οι τυχόν διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία και λοιπά καταλύματα στην ξηρά, κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας.


Εξυπακούεται ότι, οι υπηρεσίες που παρέχονται από πλοία και λοιπά σκάφη που αναφέρονται πιο πάνω σε επιβάτες, εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της έννοιας «κρουαζιέρα», θεωρούνται ως μεταφορά προσώπων και υπάγονταν στο ΦΠΑ με συντελεστή 13% έως 20.7.2015 και στη συνέχεια με τον κανονικό συντελεστή (23% και νυν 24%), ενώ η μεταφορά πραγμάτων με  τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ.


Σημειώνεται ότι καταρχήν από το Υπ. Οικ/κών με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1117/24.3.2000, ύστερα από την με αριθμό 341/1998 Γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Ν.Σ.Κ. που έγινε δεκτή από τον Υφ. Οικονομικών, ως προς την άποψη της πλειοψηφίας και μόνο όσον αφορά το αποτέλεσμα, διευκρινίσθηκε ότι οι καταναλώσεις (εδεσμάτων, ποτών και γενικά ειδών εστιατορίου) που πραγματοποιούνται πάνω σε πλοίο κατά τη διάρκεια ενδοκοινοτικού ταξιδιού δεν υπάγονταν σε ΦΠΑ, μέχρις ότου το θέμα ρυθμιστεί οριστικά σε κοινοτικό επίπεδο.


Τα ανωτέρω ίσχυαν έως 31.12.2009 δεδομένου ότι σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της παρ. 11 του άρθρου 14 του κώδικα ΦΠΑ ο τόπος παροχής υπηρεσιών εστιατορίων και εστίασης οι οποίες εκτελούνται σε πλοία, αεροσκάφη ή τρένα κατά τη διάρκεια τμήματος μιας μεταφοράς που εκτελείται εντός της Κοινότητας, είναι ο τόπος αναχώρησης της μεταφοράς των επιβατών.


Για την διαχρονική μεταβολή της διάταξης αναφέρεται ότι κατόπιν αποδοχής της παραπάνω γνωμοδότησης του Ν.Σ.Κ. (341/1998), ανακλήθηκε η ΕΔΥΟ1124126/ΠΟΛ.1297/14.11.1996 με την οποία είχε γίνει δεκτό ότι οι εν λόγω καταναλώσεις κ.λπ., υπόκεινται σε ΦΠΑ.


Επίσης σημειώνεται ότι, μέχρι 31.12.1996, οι κρουαζιέρες εξακολουθούσαν να απαλλάσσονται από το ΦΠΑ, άσχετα αν τα πλοία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προσέγγιζαν ή όχι λιμάνια άλλης χώρας, ενώ από 1.1.1997 υπάγονται κανονικά στο φόρο, εκτός αν προσεγγίζουν και λιμάνια άλλης χώρας κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας.


Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την απόφασή του C-331/1994 έκρινε ότι οι διατάξεις της Οδηγίας 77/388/ΕΟΚ δεν καλύπτουν την απαλλαγή αυτή, κατά το μέρος που η κρουαζιέρα πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας και τα πλοία κατά τη διάρκεια του πλου δεν προσεγγίζουν αλλοδαπούς λιμένες. Έτσι, στα πλαίσια της εφαρμογής του Κοινοτικού Δικαίου και των αποφάσεων του ΔΕΚ υπάγονται στο ΦΠΑ, από 1.1.1996, οι ναυλώσεις των Ελληνικών Επαγγελματικών Τουριστικών σκαφών που πραγματοποιούν κυκλικά περιηγητικά ταξίδια σε λιμάνια του εσωτερικού.


Επειδή όμως τα σχετικά ναυλοσύμφωνα για το έτος 1996 είχαν ήδη υπογραφεί χωρίς να υπολογιστεί ο αναλογών ΦΠΑ, ορίστηκε σαν ημερομηνία υπαγωγής στο ΦΠΑ, των δραστηριοτήτων αυτών, από την 1.1.1997, με το άρθρο 10 του ν.2399/1996. Από 1.1.1997 καταργήθηκε και η παρ. 104 της ΕΔΥΟ 10/Π.4336/3162/1987, σχετικά με την ερμηνεία της φορολογικής μεταχείρισης των κρουαζιερών που πραγματοποιούνται με πλοία που δεν προσεγγίζουν κατά τη διάρκεια του πλου αλλοδαπούς λιμένες (ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1051/7.2.1997).


Από τη Διοίκηση περαιτέρω διευκρινίστηκε ότι το μίσθωμα που καταβάλλει το ΥΕΝ στους πλοιοκτήτες των ακτοπλοϊκών επιβατηγών πλοίων για την εκτέλεση δρομολογίων σε άγονες γραμμές είναι συμπληρωματικός ναύλος και υπάγεται σε ΦΠΑ (ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1100/11.4.1994).


Σημειώνεται ότι με τις διατάξεις του άρθρου 8 § § 1 & 2 του ν. 3763/2009 έγινε νομοτεχνική αναπροσαρμογή των διατάξεων του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ και όπου υπήρχε αναφορά στον ν. 438/1976 αυτός αντικαταστάθηκε με τον ν. 2743/1999. Η ανάγκη για την αναπροσαρμογή αυτή προέκυψε ύστερα από την κατάργηση του ν.438/1976 και την αντικατάστασή του με τον ν.2743/1999, ο οποίος και πάλι αντικαταστάθηκε με τον ν.4256/2014 για τον οποίο γίνεται λόγος στο επόμενο θέμα.


II. Ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για επαγγελματικά & ιδιωτικά πλοία αναψυχής από 14.4.2014


Τα άρθρα 1 έως 14 του ν. 2743/1999 (ΦΕΚ 211 Α΄/13.10.1999 – Πλοία αναψυχής και άλλες διατάξεις) καταργήθηκαν με το άρθρο 39 του ν. 4256/2014 (ΦΕΚ Α΄/14.4.2014), εκτός της παρ. 2 του άρθρου 8 και της παρ. 5 του άρθρου 9, από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι την 14.4.2014, σύμφωνα με το άρθρο 50 του ίδιου νόμου.


Τα επαγγελματικά και ιδιωτικά πλοία αναψυχής διέπονται πλέον από τις διατάξεις των άρθρων 1-15 του προαναφερόμενου ν. 4256/2014. Ειδικότερα για τις διατάξεις αυτές  επισημαίνονται τα ακόλουθα:


Στο άρθρο 1 παρατίθενται βασικές έννοιες για την εφαρμογή του νόμου, κατ΄ αναλογία των ορισμών που υπήρχαν στον Ν. 2743/1999, μεταξύ άλλων:


Πλοίο αναψυχής: κάθε σκάφος ολικού μήκους άνω των 7 μέτρων, ιστιοφόρο ή μηχανοκίνητο, το οποίο μπορεί, λόγω της κατασκευής του, να χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ταξιδιών αναψυχής.


Επαγγελματικό πλοίο αναψυχής: το πλοίο αναψυχής με μεταφορική ικανότητα έως 49 επιβατών, το οποίο διαθέτει επαρκείς και κατάλληλους χώρους ενδιαίτησης για τους επιβάτες για το οποίο συνάπτεται σύμβαση ολικής ναύλωσης.


Ιδιωτικό πλοίο αναψυχής: το πλοίο αναψυχής το οποίο δεν είναι επαγγελματικό.


Επαγγελματικό Τουριστικό Ημερόπλοιο: το μικρό σκάφος ή το πλοίο αναψυχής ή το επιβατηγό τουριστικό πλοίο, το οποίο εκτελεί ημερήσιο θαλάσσιο ταξίδι, σύμφωνα με το άρθρο 12 του νόμου.


Με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 4256/2014 καθιερώνεται ηλεκτρονικό «Μητρώο τουριστικών πλοίων και μικρών σκαφών», για την καταχώρηση όλων των τουριστικών πλοίων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω νόμου και το οποίο θα συνδέεται ηλεκτρονικά με τα πληροφοριακά συστήματα της Γεν. Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων (νυν ΑΑΔΕ). Η εγγραφή στο Μητρώο αντικαθιστά το καθεστώς της αδειοδότησης από το Υπ. Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού (ΥΠΟΥΝΤ) που ίσχυε με τον ν. 2743/1999.


Το Μητρώο προβλέπεται να διασυνδεθεί:


α) με την εφαρμογή για την υποβολή του ναυλοσυμφώνου με ηλεκτρονικό τρόπο,


β) με την εφαρμογή για την ηλεκτρονική πληρωμή του Τέλους Πλοίων Αναψυχής και Ημερόπλοιων και


γ) με τα μηχανογραφικά συστήματα της ΑΑΔΕ.


Υποχρέωση εγγραφής στο «Μητρώο τουριστικών πλοίων και μικρών σκαφών», έχουν:

αα) τα ιδιωτικά και επαγγελματικά πλοία αναψυχής υπό Ελληνική σημαία,


ββ) τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής σημαίας άλλου Κ-Μ της Ε.Ε. και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.) ή σημαίας κράτους εκτός της Ε.Ε., τα οποία εκναυλώνονται μεταξύ Ελληνικών λιμένων, σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης α’ της παρ. 3 του άρθρου 3 του ιδίου νόμου,


γγ) τα επαγγελματικά τουριστικά ημερόπλοια και


δδ) τα λοιπά πλοία αναψυχής και μικρά σκάφη τα οποία είναι υπόχρεα για την πληρωμή του Τέλους Πλοίων Αναψυχής και Ημερόπλοιων» (ΤΕ.Π.Α.Η.), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 του ν. 4211/2013, όπως αυτό ισχύει μετά την αντικατάστασή του με με το άρθρο 85 του ν.4504/2017.


Ωστόσο μέχρι να τεθεί σε λειτουργία το νέο σύστημα του Μητρώου και να καταχωρηθούν σε αυτό τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 15 «Μεταβατικές διατάξεις» του εν λόγω νόμου παρατείνεται η ισχύς των αδειών των πλοίων αναψυχής του ν. 2743/1999.


Περαιτέρω τα άρθρα 3 – 9 (ΚΕΦ. Γ’) του ίδιου νόμου αφορούν τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής.


Με το άρθρο 3 ρυθμίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την εκμετάλλευση επαγγελματικών πλοίων αναψυχής, για την οποία απαιτούνται βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας της Φορολογικής Διοίκησης έναρξης ή μεταβολής εργασιών που εκδίδεται από τη ΔΟΥ και εγγραφή στο Μητρώο του άρθρου 2 του ν. 4256/2014.  Μέχρι την ολοκλήρωση και τη θέση σε λειτουργία του Μητρώου του άρθρου 2, επέρχονται ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής των καταργούμενων διατάξεων του ν. 2743/1999, ώστε να γίνει ομαλή μετάβαση από το καθεστώς αδειοδότησης του επαγγελματικού πλοίου αναψυχής στο νέο καθεστώς του ηλεκτρονικού Μητρώου (άρθρο 9 § 4, άρθρο 12 § 7 και άρθρο 15).


Επίσης με το ίδιο άρθρο 3 ορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για την ολική ναύλωση των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής, η ελάχιστη διάρκεια της οποίας είναι 8 ώρες. Η μερική ναύλωση απαγορεύεται.


Η εκτέλεση σύμβασης ναύλωσης, στην οποία ο τόπος παράδοσης και ο τόπος επαναπαράδοσης του πλοίου αναψυχής βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια, επιτρέπεται στα ακόλουθα πλοία αναψυχής:


α) υπό σημαία Ελληνική ή άλλου κράτους – μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., καθώς και


β) υπό σημαία κράτους εκτός της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., ολικού μήκους άνω των 35 μέτρων, εφόσον είναι κατασκευασμένα κατά το μεγαλύτερο μέρος τους από μέταλλο ή πλαστικό.


Η εκτέλεση σύμβασης ναύλωσης από επαγγελματικό πλοίο αναψυχής με σημαία κράτους – μέλους Ευρωπαϊκής Ενωσης ή του Ε.Ο.Χ. ή σημαίας εκτός της Ε.Ε. επιτρέπεται, μόνο όταν ο τόπος επιβίβασης και αποβίβασης των επιβατών του πλοίου αναψυχής βρίσκεται στην αλλοδαπή. Σε κάθε άλλη περίπτωση, τα πλοία αυτά δεν αναγνωρίζονται στην Ελληνική επικράτεια ως επαγγελματικά πλοία αναψυχής αλλά ως ιδιωτικά και υποχρεούνται σε έκδοση Δελτίου Κίνησης Πλοίων Αναψυχής (ΔΕ.Κ.Π.Α.) ή Δελτίου Κίνησης (transit log).


Για τα σκάφη υπό σημαία άλλου κράτους – μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ απαιτείται να συμμορφώνονται πλήρως με τις αντίστοιχες απαιτήσεις που αφορούν πλοία με Ελληνική σημαία. Προς απόδειξη της ως άνω συμμόρφωσης, τα σκάφη αυτά πρέπει να είναι εφοδιασμένα με Πιστοποιητικό Ελέγχου Ξένου Επαγγελματικού Πλοίου Αναψυχής το οποίο εκδίδεται από Αναγνωρισμένο Οργανισμό (Νηογνώμονα), ο οποίος είναι εξουσιοδοτημένος να εκδίδει πιστοποιητικά αξιοπλοΐας για πλοία με Ελληνική σημαία αντίστοιχης κατηγορίας. Με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και τα λοιπά ζητήματα που αφορούν την έκδοση του ανωτέρω Πιστοποιητικού.


 Χρήση πλοίου αναψυχής για τη μεταφορά προσώπων με εισιτήριο ή πραγμάτων με ναύλο απαγορεύεται.


Δικαίωμα εκναύλωσης έχουν οι πλοιοκτήτες για τα υπό την πλοιοκτησία τους και οι εφοπλιστές για τα υπό τον εφοπλισμό τους πλοία αναψυχής.


Δικαίωμα εκναύλωσης έχουν επίσης, οι ναυλομεσίτες, οι ναυτικοί πράκτορες και τα τουριστικά γραφεία. Η άσκηση του δικαιώματος εκναύλωσης από τα πρόσωπα αυτά προϋποθέτει την έγγραφη συγκατάθεση του πλοιοκτήτη ή του εφοπλιστή, με τους οποίους καθίστανται συνυπεύθυνα για την τήρηση των διατάξεων του νόμου 4256/2014 και των όρων του ναυλοσύμφωνου.


Με τις διατάξεις του άρθρου 4 του ίδιου νόμου καθορίζεται ο ελάχιστος αριθμός ημερών ναύλωσης τις οποίες θα πρέπει να συμπληρώνουν τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής ανά τριετία από την καταχώρησή τους στο Μητρώο. Ειδικότερα, ο ελάχιστος αριθμός των ημερών ναύλωσης ορίζεται ως εξής:


α. 105 ημέρες για πλοία όταν εκναυλώνονται χωρίς πλήρωμα και πλοίαρχο,


β. 75 ημέρες για πλοία όταν εκναυλώνονται με πλήρωμα και πλοίαρχο,


γ. 25 ημέρες όταν πρόκειται για παραδοσιακά πλοία, ανεξάρτητα από το εάν εκναυλώνονται με ή χωρίς πλοίαρχο και πλήρωμα.


Ο ανωτέρω ελάχιστος αριθμός ημερών ναύλωσης μειώνεται:


α. κατά 5% για πλοία που έχουν συμπληρώσει ηλικία 5 ετών,


β. κατά 10% για πλοία που έχουν συμπληρώσει ηλικία 10 ετών,


γ. κατά 15% για πλοία που έχουν συμπληρώσει ηλικία 15 ετών,


δ. κατά 20% για πλοία που έχουν συμπληρώσει ηλικία 20 ετών.


Σε περίπτωση που προκύπτει δεκαδικός αριθμός γίνεται στρογγυλοποίηση στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα, ενώ το ήμισυ (0,5) στην αμέσως μεγαλύτερη ακέραιη μονάδα.


Οι ελλείπουσες, για τη συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού, ημέρες ναύλωσης δύνανται να συμπληρώνονται από τυχόν πλεονάζουσες ημέρες τις αμέσως προηγούμενης τριετίας.


Τις ημέρες κατά τις οποίες το επαγγελματικό πλοίο αναψυχής δεν εκτελεί συμβάσεις ναύλωσης παρέχεται η δυνατότητα να ιδιοχρησιμοποιείται από τον πλοιοκτήτη ή τον εφοπλιστή (αρθ. 9), όμως οι μέρες αυτές δεν προσμετρώνται για τη συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης.


Ο υπολογισμός του ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης αναστέλλεται για τα πλοία τα οποία έχουν παροπλισθεί ή κατασχεθεί.


Ο έλεγχος των ημερών ναύλωσης πραγματοποιείται από την αρμόδια Δ/νση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου, ανά τριετία, βάσει των ναυλοσυμφώνων και το αποτέλεσμα καταχωρείται στο Μητρώο.


Με την παρ. 3 του ίδιου άρθρου ορίζεται επίσης ότι σε περιπτώσεις μεταβολής της πλοιοκτησίας ή του εφοπλισμού, ο νέος πλοιοκτήτης ή εφοπλιστής υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του προηγούμενου πλοιοκτήτη ή εφοπλιστή όπως απορρέουν από τις διατάξεις του νέου νόμου και αφορούν στη συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης καθώς και στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του προηγούμενου έναντι των Φορολογικών και Τελωνειακών Αρχών και αφορούν το πλοίο (χορήγηση απαλλαγών, άρση απαλλαγής και καταβολή επιβαρύνσεων σε περίπτωση καταστρατήγησης ή μη ορθής εφαρμογής των σχετικών διατάξεων, χρόνος παρακολούθησης απαλλαγής κλπ). Έτσι, για παράδειγμα όταν ένας πλοιοκτήτης μεταβιβάζει το επαγγελματικό του πλοίο αναψυχής σε άλλον υποκείμενο που θα το εκμεταλλευτεί ως επαγγελματικό τουριστικό πλοίο αναψυχής, μεταβιβάζεται επίσης και ο αριθμός των ναύλων που έχει πραγματοποιήσει μέσα σε μια τριετία και ο νέος πλοιοκτήτης έχει την υποχρέωση να συμπληρώσει τον κατώτερο αριθμό των ναύλων μέχρι τη λήξη αυτής της τριετίας. Κατά συνέπεια, στην περίπτωση αυτή, οι τυχόν αναλογούντες φόροι που προκύπτουν από τη μη συμπλήρωση του αριθμού των ναύλων για την τριετία αυτή αναζητούνται από τον νέο πλοιοκτήτη ή εφοπλιστή.


Ενημερωτικά αναφέρουμε ότι η παρ. 4 παρέχει τη δυνατότητα για μια φορά την τριετία να παρασχεθεί κατ΄ εξαίρεση παράταση ενός έτους για τη συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού ναύλων, στις περιπτώσεις που αναφέρονται εκεί.


Επισημαίνεται ότι τα όρια των ημερών ναύλωσης του άρθρου 4 ισχύουν από την καταχώριση του πλοίου στο Μητρώο. Συνεπώς, για το διάστημα από την ισχύ του νόμου μέχρι την καταχώρηση ενός πλοίου στο Μητρώο συνεχίζουν να ισχύουν τα όρια που προβλέπονται στο άρθρο 7 του ν.2743/1999, όπως ισχύει, με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων.


Τα άρθρα 5 και 6 αναφέρονται στον παροπλισμό και την κατάσχεση των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής. Ειδικότερα σε περίπτωση παροπλισμού ή κατάσχεσης του πλοίου αναστέλλεται ο υπολογισμός του χρόνου για τη συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού ναύλων από την ημερομηνία κατάθεσης των ναυτιλιακών εγγράφων στην περίπτωση του παροπλισμού ενώ στην περίπτωση την κατάσχεσης από την ημερομηνία επιβολής της, η οποία καταχωρείται στο Μητρώο και συνεχίζει να υπολογίζεται πάλι από την ημερομηνία άρσης του παροπλισμού ή της κατάσχεσης. Ο παροπλισμός έχει ελάχιστη διάρκεια 1 έτος και μέγιστη διάρκεια 3 έτη. Η κατάσχεση διαρκεί μέχρι την ημερομηνία άρσης της, η οποία καταχωρείται στο Μητρώο.


Στην περίπτωση αυτοδίκαιης άρσης του παροπλισμού μετά την παρέλευση της τριετίας, ή παύσης της επαγγελματικής εκμετάλλευσης του πλοίου ή σε κάθε περίπτωση μη συμπλήρωσης του ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης μετά την άρση του παροπλισμού ή της κατάσχεσης επιβάλλονται οι οφειλόμενες δασμοφορολογικές επιβαρύνσεις που αφορούν στο ίδιο το πλοίο και στον εφοδιασμό του με καύσιμα, λιπαντικά και λοιπά αγαθά.


Για τους παραπάνω λόγους εκδίδεται από την αρμόδια Δ/νση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου διοικητική πράξη, στην οποία προσδιορίζεται η ημερομηνία παύσης ισχύος του επαγγελματικού χαρακτήρα του πλοίου και από την ημερομηνία αυτή οφείλονται ο ΦΠΑ, οι δασμοί και οι φόροι. Η πράξη αυτή κοινοποιείται στις Τελωνειακές και Φορολογικές Αρχές, στις οποίες και πρέπει να καταβληθούν οι σχετικές επιβαρύνσεις.


Με τις διατάξεις του άρθρου 7 του αναλυόμενου  νόμου (ν. 4256/2014) προβλέπεται ότι τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής, εφόσον είναι ναυλωμένα, υποχρεούνται να είναι εφοδιασμένα με αντίγραφα αντίστοιχων ναυλοσυμφώνων και με καταστάσεις επιβαινόντων. Αντίγραφα των ναυλοσύμφωνων αυτών υποβάλλονται από τον εκναυλωτή, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παρ. 5 του άρθρου 3 του ίδιου νόμου, στις υπηρεσίες της Φορολογικής και Τελωνειακής Διοίκησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Φ.Δ. (ν. 4174/2013).


Η υποχρέωση θεώρησης της κατάστασης επιβαινόντων καταργείται και ως εκ τούτου κατά τον εφοδιασμό με υποκείμενα ή ελεύθερα καύσιμα δεν θα ζητείται να είναι θεωρημένη από τη λιμενική αρχή η κατάσταση επιβατών που προβλέπεται στο άρθρο 18 § 3 ζ και άρθρο 19 § 2 της ΑΥΟ Τ. 1940/2003.


Με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 9 του αναλυόμενου νόμου (ν. 4256/2014)  δίνεται η δυνατότητα σε πλοία αναψυχής που δεν εκτελούν σύμβαση ναύλωσης να ιδιοχρησιμοποιούνται από τον πλοιοκτήτη ή τον εφοπλιστή εφόσον δηλωθεί και καταχωρηθεί στο Μητρώο. Στις περιπτώσεις ιδιοχρησιμοποίησης δεν χορηγείται απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, τον ΦΠΑ, τους δασμούς ή επιβαρύνσεις των καυσίμων, λιπαντικών και λοιπών αγαθών με τα οποία εφοδιάζονται τα πλοία αυτά.


Με τις διατάξεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου οι κυβερνήτες ή οι πλοίαρχοι πλοίων αναψυχής, που εκτελούν σύμβαση ναύλωσης, απαλλάσσονται από την υποχρέωσή τους να θεωρούν τα ναυτιλιακά έγγραφα των πλοίων αυτών, να λαμβάνουν άδεια απόπλου από τη Λιμενική Αρχή κάθε λιμένα προσέγγισης και να υποβάλουν δήλωση κατάπλου. Οι ως άνω θα εκπληρώνουν την υποχρέωση αυτή για κάθε ναύλωση και για το χρονικό διάστημά της, μόνο από τη Λιμενική Αρχή του λιμένα αφετηρίας. Αν η ναύλωση αρχίζει στην αλλοδαπή, τα ναυτιλιακά έγγραφα θεωρούνται στο πρώτο Ελληνικό λιμάνι στο οποίο καταπλέει το πλοίο.


Σημειώνεται ότι ο εφοδιασμός των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής του ν. 2743/1999 ή του ν. 4256/2014 με απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ. καυσίμων πραγματοποιείται με την προσκόμιση των δικαιολογητικών που προβλέπονται στα άρθρα 18 και 19 της ΑΥΟ Τ.1940/41/14.4.2003, ενώ ο εφοδιασμός των επαγγελματικών τουριστικών πλοίων με ξένη σημαία πραγματοποιείται με την προσκόμιση των δικαιολογητικών που προβλέπονται στις αριθμ. Ε.180/10/Α0018/22.2.2002, Δ.1105/70/Α0018/8.7.2005 καθώς και την αριθμ. Δ.762/70/Α0018/4.5.2007 ΕΔΥΟ. Οι ποσότητες καυσίμου με τις οποίες μπορούν να εφοδιάζονται τα ως άνω πλοία είναι οι ποσότητες που κρίνονται αναγκαίες με βάση το ναυλοσύμφωνο για την εκτέλεση του ναύλου τους.


Επιπλέον και δεδομένου ότι σύμφωνα με το ν. 4256/2014 δίνεται η δυνατότητα σε πλοία αναψυχής που δεν εκτελούν σύμβαση ναύλωσης να ιδιοχρησιμοποιούνται από τον πλοιοκτήτη ή τον εφοπλιστή, οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές εφοδιασμού ή αντίστοιχα επιστροφής Ε.Φ.Κ. καυσίμων, εξετάζουν προσεκτικά τα εκάστοτε προσκομιζόμενα ναυλοσύμφωνα και καταστάσεις επιβαινόντων για την ορθή φορολογική μεταχείριση των παραλαμβανόμενων καυσίμων. Επιπλέον, σε κάθε περίπτωση αμφιβολίας αναφορικά με την πλήρωση των προϋποθέσεων για τη νόμιμη χορήγηση της απαλλαγής από το φόρο του καυσίμου, οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές  προβαίνουν σε όλες τις απαιτούμενες κατά λόγο αρμοδιότητας ενέργειες για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου (σχετ. ΔΔΘΤΟΚ Γ 5008461 ΕΞ 2015/21.4.2015).


Όσον αφορά τον εφοδιασμό με καύσιμα επαγγελματικών πλοίων αναψυχής που εκναυλώνονται χωρίς πλοίαρχο και πλήρωμα εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στην ΕΔΥΟ Δ.1121/09/4.7.2007. Ειδικότερα, στις περιπτώσεις αυτές ο εφοδιασμός με καύσιμα με απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ. γίνεται εφόσον υποβάλλεται από τον πλοιοκτήτη ή από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο εκμεταλλεύεται το σκάφος, υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 στην οποία βεβαιώνονται οι ενδείξεις που φέρει ο ωροδείκτης της μηχανής του σκάφους, τη χρονική στιγμή πριν από τον απόπλου του για την εκτέλεση κάθε συγκεκριμένου ναυλοσυμφώνου.


Με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 10 του ίδιου νόμου (αφορά τα ιδιωτικά πλοία αναψυχής) του ανωτέρω νόμου προβλέπεται ότι κάθε ιδιωτικό πλοίο αναψυχής με σημαία ή νηολόγιο τρίτης χώρας ή ειδικού φορολογικού εδάφους, του Παραρτήματος ΙΙ του ν. 2859/2000, με τον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία 2006/112/ΕΚ, το οποίο καταπλέει σε Ελληνικά λιμάνια, προκειμένου να διακινείται στα Ελληνικά ύδατα, εφοδιάζεται από την αρμόδια Τελωνειακή Αρχή, κατά την είσοδό του στη χώρα, με τριπλότυπο Δελτίο Κίνησης (Transit Log), σύμφωνα με τις ισχύουσες φορολογικές και τελωνειακές διατάξεις (σχετική η Δ. 257/139/23.2.2000 ΑΥΟ, όπως ισχύει).


Με τις διατάξεις της προαναφερθείσας παρ. 3 του άρθρου αυτού προβλέπεται επίσης ότι για την έκδοση του Δελτίου Κίνησης (Transit Log) είναι απαραίτητη η προσκόμιση αποδεικτικού πληρωμής του Τέλους Παραμονής και Πλόων (Τ.Π.Π.).


Ωστόσο, όσον αφορά την έκδοση του Δελτίου Κίνησης (Transit Log), επισημαίνεται ιδιαιτέρως ότι σύμφωνα με την ΕΔΥΟ Δ18Β 5018205 ΕΞ 25.7.2014 μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Ναυτιλίας και Αιγαίου που προβλέπεται στην παράγραφο 7β) του άρθρου 13 του ν. 4211/2013 και αφορά τη διαδικασία είσπραξης του Τ.Π.Π., η έκδοση του Δελτίου Κίνησης (Transit Log) δεν κωλύεται από την έλλειψη του αποδεικτικού πληρωμής του Τ.Π.Π.


Με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ίδιου νόμου (ν. 4256/2014) καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για τη δραστηριοποίηση των επαγγελματικών τουριστικών ημερόπλοιων. Για την εκμετάλλευση αυτού απαιτείται :


α) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας της Φορολογικής Διοίκησης και


β) καταχώριση στο Μητρώο.


Ωστόσο, μέχρι την ολοκλήρωση και τη θέση σε λειτουργία του Μητρώου, ο πλοιοκτήτης ή ο εφοπλιστής ή ο ιδιοκτήτης του επαγγελματικού τουριστικού ημερόπλοιου αναγράφει στην προβλεπόμενη υπεύθυνη δήλωση προς τη Λιμενική Αρχή ότι πρόκειται να δραστηριοποιηθεί με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου συνυποβάλλοντας αντίγραφο του πρωτότυπου του Εγγράφου Εθνικότητας του πλοίου και του Πρωτοκόλλου Γενικής Επιθεώρησης ή του Πιστοποιητικού Ασφάλειας ή της Άδειας Εκτέλεσης Πλόων καθώς και βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας της Φορολογικής Διοίκησης.


Τα επαγγελματικά τουριστικά ημερόπλοια πραγματοποιούν ημερήσια θαλάσσια ταξίδια, τα οποία διενεργούνται, κατά κανόνα, εντός 24ωρών μεταξύ λιμένων, ακτών ή όρμων υπό την προϋπόθεση επιστροφής του πλοίου και των επιβαινόντων στο σημείο από το οποίο ξεκίνησαν (κυκλικό ταξίδι) με σκοπό την αναψυχή των επιβατών με τη διενέργεια θαλάσσιας εκδρομής, θαλάσσιου λουτρού, περιήγησης ή άλλης τουριστικής δραστηριότητας.


Διευκρινίζεται ότι για τα επαγγελματικά τουριστικά ημερόπλοια δεν ισχύουν οι απαλλαγές από το ΦΠΑ, βάσει του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ, σε συνδυασμό με τις οδηγίες της ΠΟΛ.1155/26.7.1999καθότι τα πλοία αυτά διενεργούν θαλάσσιες περιηγήσεις με προκαθορισμένο πρόγραμμα σε παρακείμενους λιμένες, όρμους, ή ακτές, δραστηριοποιούνται κυρίως τοπικά και δεν χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο στην ανοιχτή θάλασσα.


Με τις διατάξεις του άρθρου 13 του ίδιου νόμου (ν. 4256/2014) ορίζεται η επιβολή προστίμου που επιβάλλεται σε επαγγελματικά και ιδιωτικά πλοία αναψυχής σε περιπτώσεις παράβασης των διατάξεων του εν λόγω νόμου. Διευκρινίζεται ότι, τα εν λόγω πρόστιμα επιβάλλονται ανεξάρτητα από τυχόν ποινικές κυρώσεις, κυρώσεις που απορρέουν από τις διατάξεις της τελωνειακής και φορολογικής νομοθεσίας καθώς και υποχρεώσεις των πλοιοκτητών/εφοπλιστών για την καταβολή τελωνειακής οφειλής έναντι των τελωνειακών αρχών.


Ειδικότερα με την παρ. 1γ του άρθρου 13 ορίζεται ότι ανεξάρτητα από τυχόν ποινικές κυρώσεις, καθώς και τυχόν κυρώσεις που προβλέπονται από την ισχύουσα τελωνειακή και φορολογική νομοθεσία, για κάθε άλλη παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 έως 16 του εν λόγω νόμου, πλην των αναφερόμενων στις περιπτώσεις α` και β` ανωτέρω, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους από 5.000 έως 25.000 ευρώ. Ειδικότερα, σε περίπτωση μη εφοδιασμού ιδιωτικού πλοίου αναψυχής, υπό ελληνική σημαία ή σημαία άλλων κρατών – μελών της Ε.Ε., με Δελτίο Κίνησης Πλοίου Αναψυχής (ΔΕ.Κ.Π.Α.), επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση μη ετήσιας θεώρησής του, πρόστιμο ύψους 500 ευρώ. Πλην των ως άνω αναφερομένων, σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων της κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής αριθμ. 3133.1-76888-2016/8.9.2016 (Β` 3061), επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 500 ευρώ.».


Περαιτέρω με τις διατάξεις του άρθρου 14 του ίδιου νόμου (ν. 4256/2014) προβλέπεται ότι το επαγγελματικό πλοίο αναψυχής το οποίο δεν εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης οφείλει να αποδώσει στις αρμόδιες υπηρεσίες της φορολογικής και τελωνειακής διοίκησης:


α) το ΦΠΑ για την εισαγωγή ή την απόκτηση που του αναλογεί και


β) τους αναλογούντες δασμούς και επιβαρύνσεις, το ΦΠΑ καθώς και τον Ε.Φ.Κ. των καυσίμων, λιπαντικών και λοιπών αγαθών για τους οποίους έτυχε απαλλαγής.


Για το σκοπό αυτό εκδίδεται από την αρμόδια Δ/νση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου διοικητική πράξη στην οποία προσδιορίζεται η ημερομηνία κατά την οποία παύει η ισχύς της επαγγελματικής δραστηριότητας του πλοίου αναψυχής και η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό των δασμοφορολογικών επιβαρύνσεων. Η εν λόγω διοικητική πράξη κοινοποιείται στις Τελωνειακές και Φορολογικές Αρχές.


Επιπροσθέτως ειδικότερες οδηγίες ως προς την φορολογική μεταχείριση των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής των οποίων παύει από οποιαδήποτε αιτία βάσει των κείμενων διατάξεων, η εκτέλεση επαγγελματικών πλόων έχουν δοθεί με τις Δ18Α 5036889 ΕΞ 2010/6.9.2010 ΕΔΥΟ, Δ17Ε 5043093 ΕΞ 21.10.2011 ΔΥΟ, Δ17Ε 5004601 ΕΞ 31.1.2012 ΔΥΟ.


Σε περιπτώσεις επαγγελματικών πλοίων αναψυχής που έτυχαν εισαγωγής ή ενδοκοινοτικής απόκτησης, ως καινούργια, ο οφειλόμενος ΦΠΑ καταβάλλεται στην αρμόδια Τελωνειακή Αρχή στην οποία έχει υποβληθεί το, κατά περίπτωση, προβλεπόμενο τελωνειακό παραστατικό, δηλαδή Διασάφηση εισαγωγής ή Δήλωση Καινούργιου Θαλάσσιου Μεταφορικού μέσου. Στις λοιπές περιπτώσεις απαλλασσόμενης απόκτησης πλοίου, ο φόρος που οφείλεται καταβάλλεται με την υποβολή έκτακτης δήλωσης για κάθε φορολογική περίοδο κατά την οποία αποκτήθηκαν τα εν λόγω αγαθά.


Σε περιπτώσεις εισαγωγής ή/και απόκτησης καυσίμων, λιπαντικών και λοιπών αγαθών που έτυχαν απαλλαγής καθώς και στις περιπτώσεις αγαθών που επιβαρύνθηκαν με ΦΠΑ αλλά ασκήθηκε δικαίωμα έκπτωσης, στις οποίες οφείλεται ΦΠΑ λόγω μη εκπλήρωσης της υποχρέωσης ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης, ο οφειλόμενος ΦΠΑ καταβάλλεται στην αρμόδια, κατά περίπτωση, τελωνειακή ή φορολογική αρχή.


Επιπλέον, σημειώνεται ότι, στην περίπτωση επενδυτικού αγαθού που επιβαρύνθηκε με ΦΠΑ και εκπέστηκε ο φόρος, διενεργείται διακανονισμός του φόρου σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και εφόσον το επενδυτικό αγαθό βρίσκεται σε περίοδο διακανονισμού, λαμβάνοντας υπόψη ότι για το έτος που εκδίδεται η διοικητική πράξη του ΥΠΟΥΝΤ θεωρείται ότι αυτό δεν χρησιμοποιήθηκε σε φορολογητέες πράξεις.


Περαιτέρω, μετά την κατάργηση του πρώτου εδαφίου της παρ. 7 του άρθρου 37 του Ν. 3182/2003 με την παρ. 9 του άρθρου 1 του Ν. 4281/2014εξομοιώνεται και για τις ΝΕΠΑ ο χρόνος καταβολής του οφειλόμενου ΦΠΑ στις περιπτώσεις παύσης ισχύος της επαγγελματικής άδειας τουριστικού πλοίου αναψυχής και ισχύουν πλέον οι διατάξεις του ν.4256/2014.


Σε κάθε περίπτωση παύσης της επαγγελματικής δραστηριότητας ενός πλοίου αναψυχής, (παύσης ισχύος της άδειας του Ν. 2743/1999 ή της προσωρινής άδειας εκούσιας ή αυτοδίκαιης, λόγω μη εμπρόθεσμης εγγραφής στο Μητρώο, ή μη συμπλήρωσης ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης κ.λ.π), η φορολογητέα αξία για την καταβολή του ΦΠΑ κατά το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης διαμορφώνεται λαμβάνοντας υπόψη την αρχική τιμή πώλησης στον πρώτο αγοραστή, μετά τη ναυπήγηση ή την κατασκευή του, η οποία μειώνεται λόγω παλαιότητας ως εξής:


μετά από τη συμπλήρωση του πρώτου έτους 20%,


του δεύτερου έτους 25%,


του τρίτου έτους 30%,


του τέταρτου έτους 35%,


του πέμπτου έτους 40%,


του έκτου έτους 45%,


του έβδομου έτους 50%,


του όγδοου έτους 55%,


του ένατου έτους 60%,


του δέκατου έτους 65%,


του ενδέκατου έτους 70%,


του δωδέκατου έτους 75%,


του δέκατου τρίτου έτους 80%,


του δέκατου τέταρτου έτους 85%,


του δέκατου πέμπτου έτους 90%.


Προκειμένου να προσδιοριστεί η παραπάνω φορολογητέα αξία, ο φορολογούμενος πλοιοκτήτης ή εφοπλιστής πρέπει να προσκομίσει στην φορολογική ή τελωνειακή αρχή, φορολογικό ή άλλο αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η αρχική τιμή πώλησης στον πρώτο αγοραστή του πλοίου μετά την ναυπήγησή του, η οποία και θα μειωθεί λόγω παλαιότητας. Οι μειώσεις αυτές υπολογίζονται ανά ημερολογιακό έτος από την ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου του ναυπηγείου ή της επιχείρησης η οποία κατασκεύασε το πλοίο αναψυχής.


Για παράδειγμα, για πλοίο το οποίο κατασκευάστηκε στις 20.6.2003 και οφείλει, λόγω μη εκτέλεσης ναύλων, φόρο στις 30.1.2014 η αξία μειώνεται σε 65% λόγω συμπλήρωσης του 10ου έτους, βάσει του ανωτέρω πίνακα.


Σε περίπτωση κατά την οποία δεν προκύπτει η ακριβής ημερομηνία ναυπήγησης ή κατασκευής, θα υπολογίζονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους ναυπήγησης ή κατασκευής του πλοίου αναψυχής, όπως αυτή προκύπτει από οποιοδήποτε σχετικό ναυτιλιακό έγγραφο ή έγγραφο εκδοθέν από το ναυπηγείο. Ωστόσο, ελλείψει των παραπάνω αποδεικτικών στοιχείων, η αρχική αξία του πλοίου προσδιορίζεται με έγγραφη βεβαίωση του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΝΕΕ), την οποία προσκομίζει ο ενδιαφερόμενος. Σε περίπτωση αδυναμίας προσδιορισμού της αρχικής αξίας ενός πλοίου λόγω μεγάλης παλαιότητας αυτού, λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της αξίας του βεβαίωση του Ναυτικού Επιμελητηρίου με εκτίμηση της τρέχουσας αξίας αυτού.


Παράλληλα, προσκομίζεται το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του πλοίου που ισχύει κατά το χρόνο απαίτησης του φόρου και στην περίπτωση αμφισβήτησης της ασφαλιζόμενης αξίας από τη φορολογική ή τελωνειακή αρχή, προσκομίζονται τα ασφαλιστήρια συμβόλαια των δύο προηγούμενων ετών. Σε περίπτωση που η ασφαλιστική αξία είναι μεγαλύτερη από την τιμή του πλοίου, όπως προκύπτει μετά την απομείωση της αξίας του, λόγω παλαιότητας, η αξία αυτή λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας.


Εφόσον η ασφαλιστική κάλυψη του ίδιου του πλοίου δεν είναι υποχρεωτική από τη νομοθεσία, για τα πλοία που δηλώνονται από τον φορολογούμενο πλοιοκτήτη ή εφοπλιστή ότι δεν είναι ασφαλισμένα, απαιτείται η προσκόμιση υπεύθυνης δήλωσης, ότι κατά το τρέχον έτος καθώς και τα δύο προηγούμενα έτη το πλοίο του δεν είναι ασφαλισμένο.


Ο παραπάνω τρόπος υπολογισμού της φορολογητέας αξίας εφαρμόζεται σε οφειλές ΦΠΑ όταν η ημερομηνία, η οποία ορίζεται στην πράξη της αρμόδιας Διεύθυνσης του ΥΠΟΥΝΤ ως ημερομηνία από την οποία οφείλονται οι φόροι, είναι μεταγενέστερη της έναρξης ισχύος του νόμου, ήτοι όταν η επαγγελματική δραστηριότητα του πλοίου παύει μετά τις 14.4.2014. Σε αντίθετη περίπτωση εφαρμόζονται τα ισχύοντα κατά την περίοδο παύσης της επαγγελματικής δραστηριότητας του πλοίου.


Περαιτέρω με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 15 του ίδιου νόμου επέρχονται ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής των καταργούμενων διατάξεων του ν. 2743/1999 ώστε να γίνει ομαλή μετάβαση από το καθεστώς αδειοδότησης του επαγγελματικού πλοίου αναψυχής στο νέο καθεστώς του ηλεκτρονικού Μητρώου.


Ειδικότερα με την παρ. 1.α παρατείνεται η ισχύς των αδειών των πλοίων αναψυχής του ν. 2743/1999 μέχρι την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης για την καταχώριση στο νέο σύστημα του Μητρώου, εφόσον κατά την έναρξη ισχύος του νόμου δεν έχει συμπληρωθεί πενταετία από την έκδοση ή την τελευταία θεώρησή τους ή, και αν έχει συμπληρωθεί πενταετία, δεν έχει παρέλθει η τρίμηνη προθεσμία που προβλεπόταν από το ν. 2743/1999 για εκπρόθεσμη θεώρηση και ως εκ τούτου μπορούν να συνεχίσουν την εκτέλεση συμβάσεων ολικής ναύλωσης.


Συνεπώς, γίνονται δεκτές οι άδειες των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής που ήταν σε ισχύ μέχρι 14.1.2014 και λαμβάνοντας υπόψη την τυχόν τρίμηνη εκπρόθεσμη θεώρησή τους. Στις ανωτέρω περιπτώσεις θα παρατείνεται και η ισχύς των βιβλίων ατελειών με την καταχώρηση σχετικής πράξης επ’ αυτού: «παρατείνεται η ισχύς του βιβλίου ατελειών μέχρι την καταχώριση αυτού στο Μητρώο των επαγγελματικών πλοίων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 15 παρ. 1.α του ν. 4256/2014».


Επιπλέον, με τις διατάξεις της παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι στην περίπτωση εκούσιας παύσης ή αυτοδίκαιης παύσης της ισχύος της επαγγελματικής άδειας οφείλονται:


α) ο ΦΠΑ που αναλογεί στο επαγγελματικό πλοίο αναψυχής για την εισαγωγή ή την απόκτησή του και


β) οι αναλογούντες δασμοί και φόροι για τα καύσιμα, λιπαντικά καθώς και για τα αγαθά των οποίων το πλοίο έτυχε απαλλαγής. Για το σκοπό αυτό εκδίδεται σχετική διοικητική πράξη της αρμόδιας Δ/νσης του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου ως ανωτέρω.


Επίσης με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 15 για το διάστημα από την έναρξη ισχύος του νόμου και μέχρι τη θέση σε λειτουργία του Μητρώου τα πλοία αναψυχής που πρόκειται να δραστηριοποιηθούν ως επαγγελματικά κατά τις διατάξεις του εν λόγω νόμου και δε διαθέτουν άδεια του ν. 2743/1999, εφοδιάζονται με προσωρινή άδεια από το Υπ. Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού (ΥΠ.Ο.Υ.Ν.Τ.). Τα πλοία αυτά έχουν την υποχρέωση εκτέλεσης ελάχιστου αριθμού ναύλων και έχουν τις ανωτέρω περιγραφόμενες υποχρεώσεις καταχώρισης στο Μητρώο.


Εάν η προσωρινή άδεια παύσει να ισχύει (εκούσια ή αυτοδίκαια) οφείλονται και αποδίδονται στις αρμόδιες φορολογικές και τελωνειακές αρχές ο αναλογών ΦΠΑ για την εισαγωγή ή απόκτηση του πλοίου και οι αναλογούντες δασμοί, επιβαρύνσεις και φόροι επί των καυσίμων, λιπαντικών και λοιπών αγαθών για τους οποίους το πλοίο έτυχε απαλλαγής, από την ημερομηνία παύσης (εκούσιας ή αυτοδίκαιης), όπως αυτή ορίζεται στη σχετική πράξη του ΥΠΟΥΝΤ. Δεν ισχύει το ίδιο για τις άδειες που καταργούνται λόγω καταχώρισης στο Μητρώο του άρθρου 2.


Για τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής τα οποία διαθέτουν άδεια σε ισχύ κατά την έναρξη ισχύος του ν.4256/2014 (14.4.2014) στα οποία έχει επιβληθεί απαγόρευση απόπλου λόγω κατάσχεσης, αναστέλλεται ο υπολογισμός του ελάχιστου αριθμού ημερών ναύλωσης, από την ημερομηνία επιβολής της απαγόρευσης απόπλου και συνεχίζει πάλι από την ημερομηνία άρσης της κατάσχεσης. Εννοείται πως εάν δεν συμπληρωθεί ο ελάχιστος αριθμός ναύλων παύει η ισχύς της επαγγελματικής άδειας.


Τα πλοία υπό κατάσχεση έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση καταχώρισης στο Μητρώο εντός της ταχθείσας προθεσμίας, μετά την παρέλευση της οποίας παύει αυτοδίκαια η ισχύς της άδειας, εκδίδεται σχετική πράξη από το ΥΠ.Ο.Υ.Ν.Τ. και αποδίδονται οι αναλογούντες φόροι στις φορολογικές και τελωνειακές αρχές.


Με τις διατάξεις του άρθρου 39 του ίδιου νόμου (ν. 4256/2014)  καταργείται η περίπτωση ιγ’ της παρ. 4 του άρθρου 17 του ν.3833/2010 και ως εκ τούτου από 14.4.2014 καταργείται η επιβολή φόρου πολυτελείας σε πλοία, πλοιάρια και άλλα σκάφη κινούμενα με οποιοδήποτε τρόπο, που προορίζονται για αναψυχή, με επιφύλαξη των διαλαμβανόμενων στην ΔΕΦΚ Δ 5043103 ΕΞ 2010/15.10.2010 ΔΥΟ, ως προς τον χρόνο γένεσης υποχρέωσης καταβολής του φόρου.


Τέλος με τις διατάξεις του άρθρου 42 του ίδιου νόμου (ν. 4256/2014) αναφορικά με την εκτέλεση περιηγητικών ταξιδιών από πλοία με σημαία κράτους εκτός της Ε.Ε , ορίζεται ότι η δυνατότητα αυτή δυνάμει των ισχυουσών κοινοτικών διατάξεων των Κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92  και (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93, παρέχεται μόνο εφόσον τα ανωτέρω πλοία είναι τελωνισμένα.


Επισημαίνεται ότι με τον αναλυόμενο ν.4256/2014 και σύμφωνα με την ΕΔΥΟ Δ18Α 5020328 ΕΞ 2014/27.8.2014 δεν επηρεάζονται οι ισχύουσες διατάξεις απαλλαγής των πλοίων και των καυσίμων, λιπαντικών και λοιπών αγαθών τα οποία παραδίδονται σε αυτά κατά τον εφοδιασμό τους (άρθρο 27 του ν. 2859/2000,  άρθρο 78 του ν. 2960/2001, άρθρο 10 του ν. 438/1976,) καθώς και οι κανονιστικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση των ως άνω διατάξεων και σχετικές ερμηνευτικές εγκύκλιες διαταγές (ΑΥΟ Τ.1940/2003Π.8271/ΠΟΛ.366/1987, ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1155/26.7.1999ΠΟΛ.1156/9.5.1997, ΔΥΟ ΠΟΛ.1087/23.5.2008 & ΠΟΛ.1114/23.4.2014).


III. Εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών


Σύμφωνα με τις διατάξεις των δύο τελευταίων εδαφίων της περ. δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 27, απαλλάσσονται επίσης από το ΦΠΑ οι εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων και πλωτών κ.λπ. μέσων, για τα οποία προβλέπεται απαλλαγή στις περιπτώσεις α’ και β’ της παραγράφου αυτής, καθώς και των αντικειμένων που είναι ενσωματωμένα σε αυτά ή χρησιμοποιούνται για την εκμετάλλευσή τους. Επίσης οι διατάξεις αυτής της περίπτωσης που αφορούν στα πλοία του ν. 2743/1999 εφαρμόζονται και για τα λοιπά επαγγελματικά πλοία.


Για τη χορήγηση της απαλλαγής αυτής από το ΦΠΑ, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των Κεφαλαίων Δ` και Ε` της  ΑΥΟ Π.8271/ΠΟΛ.366/1987. Επισημαίνεται σύμφωνα με το άρθρο 30 της εν λόγω ΑΥΟ οι διατάξεις του Κεφ. Δ΄ αυτής εφαρμόζονται ανάλογα και σε περιπτώσεις μετατροπής ή μετασκευής πλοίων, ανεξάρτητα από τον επαγγελματικό ή μη προορισμό τους, όταν πρόκειται για πλοία  με ξένη σημαία. Με τις διατάξεις του Κεφ. Ε΄ της ίδιας ΑΥΟ καθορίζονται οι διαδικασίες για τη χορήγηση της απαλλαγής από το ΦΠΑ της παροχής υπηρεσιών για τη συντήρηση και επισκευή πλοίων.


Διευκρινίζεται ότι η απαλλαγή αυτή χορηγείται εάν τα πλοία φέρουν Ελληνική ή ξένη σημαία, αρκεί μόνο να καλύπτονται, όπως προαναφέρεται, από την απαλλαγή της  περ. α` της παρ.1 του άρθρου 27 (ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1155/26.7.1999).


Επειδή και στη συνέχεια κατά την εφαρμογή της παραπάνω διάταξης, δημιουργήθηκαν προβλήματα σχετικά με την έκταση εφαρμογής της και ειδικότερα με το ποιες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν για να χαρακτηρισθεί ένα υλικό ή αντικείμενο ως άμεσα αναγκαίο για την εκμετάλλευση των σκαφών αυτών, από τη Διοίκηση δόθηκαν διευκρινίσεις με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1094/9.7.2007.


Επισημαίνεται  ότι δεν υπάγονται στην απαλλαγή από το ΦΠΑ τα σκάφη ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό. Συνεπώς δεν απαλλάσσονται από το ΦΠΑ οι εν λόγω εργασίες επισκευής και συντήρησης που αφορούν σκάφη ή αεροσκάφη που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό.


Όσον αφορά για τις προϋποθέσεις χορήγηση της απαλλαγής των εν λόγω υπηρεσιών για τα αεροσκάφη αναλύθηκαν σε προηγούμενο άρθρο μας.


 Επισημαίνεται ότι, σε κάθε περίπτωση, δεν θίγονται και εξακολουθούν να ισχύουν  οι σχετικές διατάξεις που αφορούν τη νηολόγηση, τα έγγραφα εθνικότητας και την  άδεια αναγνώρισης του αεροσκάφους, για τις οποίες αρμόδια είναι η Υ.Π.Α.


IV. Εφαρμογή της απαλλακτικής διάταξης του άρθρου 27.1.δ’ και ε’ του Κώδικα ΦΠΑ σε σχέση με το άρθρο 14 του ίδιου Κώδικα για τον τόπο παροχής των υπηρεσιών


ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ:


 Το άρθρο 14 του Κώδικα ΦΠΑ, όπως ισχύει για τον τόπο παροχής των υπηρεσιών και ειδικότερα η περίπτ. α’ της παρ. 2 αυτού για παροχές προς υποκείμενους στο φόρο.


 Το άρθρο 27 παρ. 1 περίπτ. δ’ και ε’ του ίδιου Κώδικα για υπηρεσίες που απαλλάσσονται εφόσον πρόκειται για εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων των οποίων η παράδοση ή η εισαγωγή απαλλάσσεται σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης α’ της παρ. 1 του ίδιου άρθρου ή προορίζονται για τις άμεσες ανάγκες τους.


 Η ΑΥΟ Π.8271/ΠΟΛ 366/18.12.1987 και συγκεκριμένα τα άρθρα 31, 37 και 38 με τα οποία καθορίζεται η διαδικασία για την χορήγηση των απαλλαγών που προβλέπονται στις περιπτώσεις 27.1.δ’ και ε’.


 Ο Εκτελεστικός Κανονισμός 282/2011 του Συμβουλίου για την εφαρμογή της Οδηγίας ΦΠΑ, όπως τροποποιείται από 1.1.2015 με τον Εκτελεστικό Κανονισμό 1042/2013.


Γενική αρχή για την εφαρμογή των απαλλαγών που προβλέπονται στην Οδηγία ΦΠΑ είναι ότι, αρμόδια για την χορήγησή τους (εξέταση των προϋποθέσεων, καθορισμός διαδικασίας κλπ) είναι η φορολογική αρχή της χώρας εκείνης στο εσωτερικό της οποίας βρίσκεται ο τόπος παροχής της πράξης για την οποία ζητείται απαλλαγή. Ο καθορισμός του τόπου παροχής δηλαδή, σύμφωνα με τους εκάστοτε εφαρμοζόμενους κανόνες, προηγείται της εξέτασης των προϋποθέσεων για την χορήγηση απαλλαγής.


Ο τόπος παροχής και, κατ’ επέκταση, φορολογίας των υπηρεσιών καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Κώδικα ΦΠΑ, όπως ισχύει από 1.1.2010 και εξής. Σύμφωνα με τον Γενικό Κανόνα της περίπτωσης α’ της παρ. 2 του άρθρου αυτού, ο οποίος εφαρμόζεται εφόσον το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών δεν εμπίπτει σε κάποιον ειδικότερο κανόνα που αναφέρεται στις λοιπές παραγράφους του εν λόγω άρθρου, όταν ο λήπτης των υπηρεσιών είναι υποκείμενος στο φόρο, η παροχή υπηρεσιών υπάγεται σε ΦΠΑ στη χώρα εγκατάστασής του.


Στην έννοια του «υποκείμενου στο φόρο λήπτη» για τις ανάγκες εφαρμογής του Γενικού Κανόνα της παρ. 2.α’, περιλαμβάνονται όσοι:


 είναι εγκατεστημένοι στο εσωτερικό της Ε.Ε. και διαθέτουν ΑΦΜ/ΦΠΑ σε κράτος μέλος, ο οποίος επαληθεύεται στο σύστημα V.I.E.S.,


 είναι εγκατεστημένοι σε χώρες εκτός Ε.Ε. και ασκούν οικονομική δραστηριότητα κατά την έννοια των διατάξεων του ΦΠΑ, ανεξάρτητα εάν το φορολογικό σύστημα της χώρας τους προβλέπει και κάποιου τύπου ΦΠΑ ή όχι (στις περιπτώσεις που κάτι τέτοιο προβλέπεται δεν πρόκειται για τον κοινοτικό ΦΠΑ),


 ενεργούν υπό την ιδιότητά τους ως υποκείμενοι στο φόρο, από την άποψη ότι λαμβάνουν υπηρεσίες που προορίζονται για τους σκοπούς της οικονομικής τους δραστηριότητας (επαγγελματική χρήση) κι όχι για ιδιωτική χρήση ή για χρήση από το προσωπικό τους. Για τον προσδιορισμό της ιδιότητας του λήπτη ισχύουν οι διατάξεις των άρθρων 17 έως και 19 του Εκτελεστικού Κανονισμού 282/2011 του Συμβουλίου, όπως τροποποιούνται από 1.1.2015 με τον Εκτελεστικό Κανονισμό 1042/2013.


Με την περίπτωση α’ της παρ. 1 του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ καθορίζονται τα πλοία των οποίων η παράδοση ή η εισαγωγή στο εσωτερικό της χώρας δύναται να απαλλάσσεται, ενώ εξαιρούνται ρητά τα πλοία ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό.


Με την περίπτωση δ’ απαλλάσσονται οι εργασίες κατασκευής, μετατροπής επισκευής και συντήρησης των παραπάνω μεταφορικών μέσων, ενώ με την περίπτωση ε’, απαριθμούνται – ενδεικτικά – υπηρεσίες που θεωρούνται απαραίτητες για την εξυπηρέτηση των άμεσων αναγκών τους, για την παροχή των οποίων προβλέπεται επίσης απαλλαγή από τον φόρο.


Είναι προφανές ότι οι απαλλαγές των παραπάνω περιπτώσεων χορηγούνται μόνο σε επιχειρήσεις πλοιοκτήτριες, εκμεταλλεύτριες ή διαχειρίστριες των συγκεκριμένων πλοίων, οι οποίες εμπίπτουν σε κάθε περίπτωση στην έννοια του «υποκείμενου» όπως αναλύθηκε παραπάνω.


Οι ανωτέρω υπηρεσίες επισκευής, συντήρησης, ρυμούλκησης, πραγματογνωμοσύνης κλπ που αναφέρονται – ενδεικτικά – στο άρθρο 27.1.δ’ και ε’του Κώδικα ΦΠΑ, όταν παρέχονται προς υποκείμενους στο φόρο λήπτες, εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 14.2.α’ του Κώδικα ΦΠΑ (τόπος παροχής η χώρα του λήπτη), ενώ όταν παρέχονται προς μη υποκείμενους λήπτες φορολογούνται κυρίως βάσει του άρθρου 14.9 του Κώδικα αυτού στον τόπο της υλικής εκτέλεσής τους ως εργασίες επί κινητών ενσώματων αγαθών ή, σε άλλες περιπτώσεις, βάσει του άρθρου 14.2.β’ στον τόπο εγκατάστασης του παρέχοντος. Εξαιρούνται οι υπηρεσίες που αφορούν στη χρήση λιμανιών (π.χ. υπηρεσίες ελλιμενισμού σκαφών), ο τόπος παροχής των οποίων καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 14.4 λόγω του ότι αποτελούν υπηρεσίες συναφείς με ακίνητο.


Στις περιπτώσεις που, βάσει των διατάξεων του άρθρου 14.2.α’ του Κώδικα ΦΠΑ, ο τόπος φορολογίας των υπηρεσιών αυτών βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας, (όταν δηλαδή ο υποκείμενος λήπτης είναι εγκατεστημένος στην Ελλάδα), έχει εφαρμογή για την χορήγηση της απαλλαγής της περίπτωσης 27.1.δ’ η διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 31 της απόφασης Π.8271/4897/ΠΟΛ 366/18.12.1987, ενώ για τις υπηρεσίες της περίπτωσης 27.1.ε’ του ίδιου άρθρου η διαδικασία που περιγράφεται στα άρθρα 37 και 38 της απόφασης αυτής.


Ειδικότερα, η διαδικασία για τη χορήγηση των ανωτέρω απαλλαγών εφαρμόζεται στις εξής περιπτώσεις:


i. Όταν Ελληνικές επιχειρήσεις παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών τιμολογούν άλλες Ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες είναι πλοιοκτήτριες, εκμεταλλεύτριες ή διαχειρίστριες πλοίων τα οποία απαλλάσσονται με την περ. 27.1.α’.


Προκειμένου ο Έλληνας πάροχος να μην επιβαρύνει με ελληνικό ΦΠΑ την πράξη αυτή και να τεκμηριώνει την εφαρμογή της απαλλαγής, θα πρέπει να έχει στην κατοχή του την βεβαίωση του πλοιάρχου ή του κυβερνήτη του σκάφους η οποία προβλέπεται, είτε στο άρθρο 38 της απόφασης, και από την οποία να προκύπτει ο επαγγελματικός προορισμός του πλοίου και ότι διενεργεί πράγματι πλόες ανοικτής θαλάσσης, είτε στο άρθρο 31 της απόφασης από την οποία να προκύπτει εκτός των ανωτέρω και το είδος των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν. Εφόσον πρόκειται για επαγγελματικό πλοίο αναψυχής θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι πρόκειται για πλοίο αναψυχής του ν.2743/1999 ή του ν.4256/2014.


ii. Όταν οι συγκεκριμένες υπηρεσίες παρέχονται στους παραπάνω Έλληνες λήπτες όχι από Ελληνικές αλλά από αλλοδαπές επιχειρήσεις εγκατεστημένες είτε σε άλλα κράτη μέλη ή σε χώρες εκτός Ε.Ε..


Στις περιπτώσεις αυτές τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται από τον αλλοδαπό πάροχο δεν περιλαμβάνουν ΦΠΑ επειδή ο τόπος φορολόγησης βρίσκεται στη χώρα του λήπτη (Ελλάδα) και ο φόρος αποδίδεται από αυτόν με αντιστροφή της υποχρέωσης.


Ο Έλληνας λήπτης στην περίπτωση αυτή δύναται να εφαρμόσει την απαλλαγή των περ. 27.1.δ’ ή ε’, όπως δικαιούται, τηρώντας σε κάθε περίπτωση τα αποδεικτικά για την τεκμηρίωσή της, ενώ δεν θα συμπεριλάβει τη συναλλαγή στην περιοδική του δήλωση και δεν θα υποβάλει ανακεφαλαιωτικό πίνακα στην περίπτωση που ο πάροχος είναι κοινοτικός υποκείμενος. Ο τελευταίος σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ενημερώνεται σχετικά με την μη υποχρέωση υποβολής ανακεφαλαιωτικού πίνακα και από την πλευρά του (επειδή η πράξη απαλλάσσεται στο κράτος μέλος φορολογίας της), έτσι ώστε να μην προκύψουν προβλήματα κατά την διασταύρωση των πινάκων αυτών.


Κατ’ αναλογία, στην περίπτωση όπου οι ανωτέρω υπηρεσίες παρέχονται από Ελληνικές προς αλλοδαπές επιχειρήσεις οι οποίες εκμεταλλεύονται πλοία, εγκατεστημένες εντός ή εκτός της Ε.Ε., η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σε κάθε περίπτωση δεν επιβαρύνεται με Ελληνικό ΦΠΑ επειδή ο τόπος παροχής δεν βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας αλλά στη χώρα εγκατάστασης του υποκείμενου λήπτη, σύμφωνα με το άρθρο 14.2.α’ του Κώδικα ΦΠΑ. Εάν ο λήπτης είναι εγκατεστημένος στην Ε.Ε., από την απαλλαγή ή μη της υπηρεσίας στο εσωτερικό του κράτους μέλους εγκατάστασής του λήπτη εξαρτάται η υποβολή ή μη ανακεφαλαιωτικού πίνακα για την εν λόγω παροχή υπηρεσιών από την Ελληνική επιχείρηση.


Για την διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 14.2.α’ κατά τα ανωτέρω και για ελεγκτικούς σκοπούς θα πρέπει, ειδικά στην περίπτωση πλοίων αναψυχής (π.χ. ιστιοφόρα, θαλαμηγοί) να προκύπτει η επαγγελματική χρήση τους. Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει είτε στις συμβάσεις παροχής των υπηρεσιών που συνάπτονται μεταξύ των Ελλήνων παρόχων και των αλλοδαπών πελατών τους ή σε άλλα έγγραφα παραγγελιών ή συμφωνιών, να περιλαμβάνεται μία δήλωση εκ μέρους του λήπτη ότι οι υπηρεσίες που λαμβάνει προορίζονται για επαγγελματική χρήση.


Στην περίπτωση όμως που οι υπηρεσίες συντήρησης, επισκευής, ρυμούλκησης κλπ παρέχονται προς αλλοδαπούς λήπτες μη υποκείμενους στο φόρο ή υποκείμενους που λαμβάνουν υπηρεσία για ιδιωτική χρήση (π.χ. σκάφος αναψυχής), ο τόπος φορολογίας των υπηρεσιών αυτών συμπίπτει με τον τόπο υλικής τους εκτέλεσης ή με τον τόπο εγκατάστασης του παρέχοντος τις υπηρεσίες αυτές, κατά περίπτωση. Αν εκτελούνται υλικά στο εσωτερικό της χώρας μας ή αν παρέχονται από εγκατεστημένο εντός Ελλάδος υποκείμενο, υπάγονται σε ΦΠΑ στην Ελλάδα και δεν εμπίπτουν στις απαλλαγές του άρθρου 27.


Όσον αφορά στις υπηρεσίες που αφορούν στη χρήση λιμανιών, όπως οι υπηρεσίες ελλιμενισμού σκαφών, πρόκειται για υπηρεσίες που υπάγονται σε ΦΠΑ στον τόπο που βρίσκεται το λιμάνι (ακίνητο) ως υπηρεσίες στενά συνδεόμενες με ακίνητο, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης ή την ιδιότητα του λήπτη των υπηρεσιών αυτών. Κατά συνέπεια, εφόσον πρόκειται για λιμάνι εντός Ελλάδος, οι υπηρεσίες αυτές υπάγονται σε ΦΠΑ στο εσωτερικό της χώρας μας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14.4.α’ του Κώδικα ΦΠΑ. Στην περίπτωση αυτή, η απαλλαγή του άρθρου 27.1.ε’ εφαρμόζεται σύμφωνα με τη διαδικασία των άρθρων 37 και 38 της ΑΥΟ Π.8271/ΠΟΛ 366/1987.


Τέλος, θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι στην περίπτωση που οι επίμαχες υπηρεσίες έχουν μεν ως τόπο παροχής την Ελλάδα αλλά παρέχονται για τις ανάγκες πλοίων τα οποία δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για τις απαλλαγές του άρθρου 27.1.α’ (π.χ. όταν ο λήπτης είναι μη υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο ή πρόκειται για Ελληνικό πλοίο το οποίο είναι μεν επαγγελματικό αλλά δεν δραστηριοποιείται σε ανοιχτή θάλασσα κλπ) οι πράξεις αυτές επιβαρύνονται με Ελληνικό ΦΠΑ.


Συνοψίζοντας τα παραπάνω, για την απαλλαγή των υπηρεσιών που προβλέπονται στις περιπτώσεις 27.1.δ’ και ε’ του Κώδικα ΦΠΑ, ισχύουν τα εξής:


α. η απαλλαγή αφορά μόνο σε εκείνα τα πλοία των οποίων η παράδοση ή εισαγωγή απαλλάσσεται σύμφωνα με την περίπτωση α’ της παρ. 1 του άρθρου 27,


β. για την χορήγηση της απαλλαγής αρμόδιο είναι το κράτος μέλος εντός του οποίου βρίσκεται ο τόπος φορολογίας της υπηρεσίας για την οποία η απαλλαγή αυτή ζητείται,


γ. ο τόπος φορολογίας των υπηρεσιών προς υποκείμενο στο φόρο που ενεργεί με την ιδιότητά του αυτή, μετά την 1.1.2010 είναι η χώρα εγκατάστασης του λήπτη σύμφωνα με το άρθρο 14.2.α’ του Κώδικα ΦΠΑ.


δ. η διαδικασία χορήγησης της απαλλαγής που προβλέπεται με την ΑΥΟ Π.8271/ΠΟΛ. 366/1987 έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις που οι λήπτες είναι υποκείμενοι και είναι Ελληνικές επιχειρήσεις,


ε. όταν ο λήπτης είναι υποκείμενος δεν εξετάζεται ο τόπος υλικής εκτέλεσης της πράξης αλλά μόνο η χώρα εγκατάστασής του,


στ. όταν ο λήπτης είναι μη υποκείμενος ή όταν είναι μεν υποκείμενος αλλά δεν ενεργεί με την ιδιότητά του αυτή, δεν έχει εφαρμογή καμία από τις απαλλαγές του άρθρου 27,


ζ. οι υπηρεσίες ελλιμενισμού έχουν ως τόπο φορολογίας την χώρα που βρίσκεται το λιμάνι (ως συνδεόμενες με ακίνητο) και για την τυχόν εφαρμογή της απαλλαγής του άρθρου 27 λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του λήπτη (Ε.Γ.Γ.Δ.Ε. ΠΟΛ.1119/10.6.2015).


V. Τόπος φορολογίας υπηρεσιών επισκευής οργάνων πλοίου ελλιμενισμένου εκτός Ελλάδος


Ελληνική εταιρία με αντικείμενο εργασίας την πώληση και επισκευή οργάνων υψηλής τεχνολογίας αποστέλλει τεχνικό της για να προβεί σε υπηρεσίες επισκευής μηχανημάτων με τη χρησιμοποίηση ανταλλακτικών σε πλοία ιδιοκτησίας πλοιοκτήτριας εταιρίας με έδρα τη Λετονία, τα οποία είναι ελλιμενισμένα εκτός Ελλάδας. Η Ελληνική εταιρία για την παροχή υπηρεσίας επισκευής εκδίδει τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών χωρίς ΦΠΑ (βάσει ΑΥΟ ΠΟΛ.366/1987) και στο αρχείο που τηρεί φυλάσσει την έκθεση επισκευής του τεχνικού μαζί με επικυρωμένο αντίγραφο εθνικότητας του πλοίου. Για τα ανταλλακτικά όμως που τοποθετεί στα πλοία της πλοιοκτήτριας εταιρίας, τα οποία είναι υψηλής αξίας, εκδίδει ξεχωριστό τιμολόγιο πώλησης το οποίο επιβαρύνεται με Ελληνικό ΦΠΑ, καθόσον δεν υπάρχει σχετικό τελωνειακό έγγραφο εξαγωγής. Ωστόσο τη χρέωση αυτή δεν την αποδέχεται η πλοιοκτήτρια εταιρία ισχυριζόμενη ότι στην παράδοση υλικών εμπορευμάτων και ανταλλακτικών σε πλοία διεθνών πλόων έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ.


Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 § 2 περ. α΄ του Κώδικα ΦΠΑ, όπως διευκρινίστηκαν με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1136/21.10.2009, η παροχή υπηρεσιών με αντικείμενο πραγματογνωμοσύνες ή εργασίες που αφορούν κινητά ενσώματα αγαθά σε υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο εγκατεστημένο σε άλλο Κ-Μ φορολογείται στον τόπο του λήπτη, ανεξαρτήτως του τόπου της υλικής εκτέλεσης των υπηρεσιών αυτών.


Συνεπώς, για τις εν λόγω υπηρεσίες δεν οφείλεται ΦΠΑ στην Ελλάδα με την προϋπόθεση ότι η αντισυμβαλλόμενη ναυτιλιακή εταιρία είναι υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο εγκατεστημένο εκτός Ελλάδας. Στο φορολογικό στοιχείο που εκδίδεται για το σκοπό αυτό θα πρέπει να αναγράφεται η ένδειξη «Τόπος φορολογίας εκτός Ελλάδας (άρθρο 14 παρ. 2 περ. α΄ Κώδικα ΦΠΑ)».


Η παράδοση κοινοτικών εμπορευμάτων ως εφοδίων πλοίων, εφόσον παρέχεται απαλλαγή με τις διατάξεις του άρθρου 148 της Οδηγίας ΦΠΑ (αντίστοιχο άρθρο 27 του Κώδικα ΦΠΑ), πραγματοποιείται με διατυπώσεις εξαγωγής, σύμφωνα με την Δ19Α 5012006 ΕΞ 12.3.2012.


Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 7 του Κώδικα ΦΠΑ, θεωρείται ως παράδοση αγαθών η μεταφορά από έναν υποκείμενο στο φόρο αγαθών της επιχείρησής του προς ένα άλλο Κ-Μ. Ως μεταφερόμενο προς ένα άλλο Κ-Μ θεωρείται κάθε ενσώματο αγαθό που αποστέλλεται ή μεταφέρεται εκτός του εσωτερικού της χώρας, αλλά εντός της Κοινότητας, από τον υποκείμενο στο φόρο στο εσωτερικό της χώρας ή από άλλον που ενεργεί για λογαριασμό του, για τις ανάγκες της επιχείρησής του, εκτός αν τα αγαθά αυτά προορίζονται, μεταξύ άλλων, για την προσωρινή χρησιμοποίησή τους, για περίοδο μέχρι 24 μήνες στο έδαφος άλλου Κ-Μ, εντός του οποίου η εισαγωγή των ίδιων αυτών αγαθών από τρίτη χώρα, με σκοπό την προσωρινή χρησιμοποίησή τους, θα υπάγονταν στο καθεστώς προσωρινής εισαγωγής με πλήρη απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς. Εάν όμως παύσει να ισχύει η προϋπόθεση της προσωρινής χρησιμοποίησής τους και τα αγαθά τα οποία μεταφέρθηκαν στο άλλο Κ-Μ πουληθούν στη συνέχεια, τότε η επιχείρηση θα πραγματοποιήσει ενδοκοινοτική παράδοση από την Ελλάδα σε ΑΦΜ που θα λάβει στο άλλο κράτος καθώς και ενδοκοινοτική απόκτηση από το ΑΦΜ αυτό για τα εν λόγω αγαθά. Η πώληση στο εσωτερικό του άλλου Κ-Μ απαλλάσσεται από ΦΠΑ ως πώληση αγαθών σε πλοίο, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στο κράτος πώλησης.


Για την παροχή υπηρεσιών θα υποβληθεί ανακεφαλαιωτικός πίνακας ενδοκοινοτικών παραδόσεων αγαθών – παρεχόμενων υπηρεσιών, μόνο εφόσον οι παρεχόμενες υπηρεσίες δεν απαλλάσσονται από το φόρο στο Κ-Μ του λήπτη των υπηρεσιών αυτών (άρθρο 36, παρ. 5.α του Κώδικα ΦΠΑ). Για τις ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών θα πρέπει να υποβληθεί ανακεφαλαιωτικός πίνακας και εφόσον απαιτείται INTRASTAT και οι αντίστοιχες αποκτήσεις θα πρέπει να δηλωθούν από το ΑΦΜ που λήφθηκε στο άλλο Κ-Μ. Οι πωλήσεις στο εσωτερικό του άλλου Κ-Μ επισύρουν την υποβολή περιοδικών δηλώσεων, σύμφωνα με τις εκεί ισχύουσες διαδικασίες (σχετ. έγγ. Δ14Α 1099578 ΕΞ 18.6.2013).   


Πηγές: 


– Άρθρα 14 και 27 ν.2859/2000.
– Άρθρα 1-15, 39 και 42 του ν. 4256/2014.
– ΑΥΟ Π.8271/ΠΟΛ 366/1987, Δ. 257/139/23.2.2000, Τ.1940/41/14.4.2003.
– Κ.Υ.Α. Υπ. Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής 3133.1/76888/8.9.2016.
– ΕΔΥΟ 1100/1994, ΠΟΛ.1051/1997, ΠΟΛ.1156/1997, ΠΟΛ.1155/26.7.1999ΠΟΛ.1117/24.3.2000ΠΟΛ.1094/9.7.2007, Δ.1121/09/4.7.2007, ΠΟΛ.1087/2008, ΠΟΛ.1136/2009 και ΠΟΛ.1114/23.4.2014.
– Ε.Γ.Γ.Δ.Ε. ΠΟΛ.1119/10.6.2015.
– Ν.Σ.Κ.  γνωμοδότηση 341/1998.
–  Έγγραφο Δ14Α 1099578 ΕΞ 18.6.2013