Πως θα δηλωθούν τα ανείσπρακτα ενοίκια στο φορολογικό έτος 2017

Η επιστημονική ομάδα του κόμβου συγκέντρωσε τις σχετικές διατάξεις για τις προϋποθέσεις και τις οδηγίες για τη συμπλήρωση των σχετικών δηλώσεων Ε1 και Ε2.

Α. Αναλυτική κατάσταση για τα μισθώματα ακίνητης περιουσίας (έντυπο Ε2)


■ Δήλωση ανείσπρακτων ενοικίων προηγούμενου φορολογικού έτους που εισπράχτηκαν κατά τη διάρκεια του φορολ. έτους 2017

Τα ανείσπρακτα εισοδήματα από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας (παρ. 4 του άρθρου 39 του ν.4172/2013) που δηλώθηκαν σε προηγούμενο φορολογικό έτος στους κωδικούς 125-126 του εντύπου Ε1 και εισπράχθηκαν κατά το έτος 2017, δηλώνονται ανά κατηγορία ακινήτου και είδος μίσθωσης στο έντυπο Ε2 και τα επιμέρους ποσά μεταφέρονται κατά κατηγορία γαιών – γης ή ακινήτου στους αντίστοιχους κωδικούς της δήλωσης Ε1.


Η στήλη 17 «Είδος μίσθωσης-χρήση ακινήτου» συμπληρώνεται – επιλέγεται κατά κατηγορία, με τον κωδικό που αφορά στα εισπραχθέντα στο έτος 2017 εισοδήματα, τα οποία είχαν δηλωθεί ως ανείσπρακτα κατά το προηγούμενο έτος βάσει του κάτωθι πίνακα:


43. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση ξενοδοχείων
44. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κλινικών
45. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση εκπαιδευτικών ιδρυμάτων
46. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση αιθουσών θεαμάτων
47. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση καταστημάτων
48. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση γραφείων
49. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση αποθηκών κτλ
50. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση γαιών
51. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση εγκαταστάσεων ή κατασκευών
52. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κατοικιών
53. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση βιομηχανοστασίων με ΦΠΑ
54. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση εμπορικών κέντρων με ΦΠΑ
55. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση χώρων τοποθέτησης επιγραφών
56. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από υπεκμίσθωση ακίνητης περιουσίας
57. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από υπεκμίσθωση γαιών-γης
58. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κοινοχρήστων χώρων (εκτός κατοικιών)
59. εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κοινόχρηστων χώρων (κατοικίες)


Στη στήλη 13 συμπληρώνονται τα ανείσπρακτα εισοδήματα από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας (παρ. 4 του άρθρου 39 του ν. 4172/2013) που δηλώθηκαν στο προηγούμενο φορολογικό έτος (σ.σ. 2016) στους κωδικούς 125-126 και εισπράχθηκαν κατά το έτος 2017.

Παράδειγμα: Έστω ότι στο φορολογικό έτος 2016 δεν είχαν εισπραχθεί μισθώματα κατοικίας 3 μηνών (από 1/10/2016 έως 31/12/2016) και είχαν δηλωθεί στον κωδ. 125 του εντύπου Ε1, αλλά και στο Ε2 του οικείου έτους στη στήλη 16 και με κωδικό είδους μίσθωσης «41» στη στήλη 17 (ανείσπρακτα ενοίκια). Μέσα στο έτος 2017 εισπράχθηκαν τόσο τα μισθώματα του τρέχοντος έτους (2017), όσο και τα τρία μισθώματα του 2016. Βάσει αυτών των δεδομένων, το Ε2 του φορολογικού έτους 2016 θα συμπληρωθεί ως ακολούθως:




(σ.σ. στη δεύτερη γραμμή αναφέρεται η περίοδος 1/10 – 31/12, διότι αφορά την περσινή περίοδο. Ουσιαστικά δεν επηρεάζεται η ορθότητα συμπλήρωσης του εντύπου αυτού λόγω της συγκεκριμένης αναγραφής και στη στήλη 17 «Είδος μίσθωσης-χρήση ακινήτου», συμπληρώνεται ο κωδικός 52 «εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κατοικιών»).  

Το συνολικό ποσό που εισπράχθηκε στο φορολογικό έτος 2017 (1.500 ευρώ) θα μεταφερθεί στον κωδικό 103 της δήλωσης Ε1.

■ Δήλωση ανείσπρακτων ενοικίων φορολογικού έτους 2017


Στη στήλη 17
 «Είδος μίσθωσης-χρήση ακινήτου»  συμπληρώνεται – επιλέγεται ο κωδικός 41 «ανείσπρακτα εισοδήματα από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας».
 

Η στήλη 16 συμπληρώνεται με τα ποσά των ανείσπρακτων εισοδημάτων από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας, εφόσον έως την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος έχει εκδοθεί σε βάρος του μισθωτή διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης μίσθιου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή έχει ασκηθεί εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων που συνοδεύεται από το αποδεικτικό επίδοσής της, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 39 του ΚΦΕ, και έχουν προσκομιστεί στη Δ.Ο.Υ. ευκρινή φωτοαντίγραφα αυτών πριν από την υποβολή της δήλωσης. Ειδικά για την περίπτωση που ο μισθωτής έχει πτωχεύσει, αρκεί η προσκόμιση αντιγράφου του πίνακα αναγγελίας χρεών στον οποίο εμφανίζεται η απαίτηση του εκμισθωτή/υπεκμισθωτή.

Εξαιρετικά και προκειμένου να δηλωθούν ανείσπρακτα εισοδήματα για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την έκδοση της απόφασης αποβολής ή της διαταγής απόδοσης χρήσης μισθίου μέχρι την εκτέλεση αυτής, η οποία έλαβε χώρα μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, αρκεί η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης και έκθεσης αποβολής και εγκατάστασης που έχει συνταχθεί από τον δικαστικό επιμελητή, ότι για το ανωτέρω διάστημα τα μισθώματα δεν έχουν εισπραχθεί. Τα ανωτέρω ισχύουν και για τη μη εισπραχθείσα αποζημίωση για εξωσυμβατική χρήση του ακινήτου. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά προσκομίζονται στην  αρμόδια Δ.Ο.Υ.  όπου ελέγχονται και καταχωρούνται πριν από την υποβολή της δήλωσης.

Επισημαίνεται ότι τα απαραίτητα δικαιολογητικά προσκομίζονται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ όπου ελέγχονται και καταχωρούνται πριν από την υποβολή της δήλωσης

Παράδειγμα: Έστω ότι στο φορολογικό έτος 2017 εισπράχθηκαν μισθώματα κατοικίας 10 μηνών και δεν εισπράχθηκαν μισθώματα 2 μηνών (από 1/11/2017 έως 31/12/2017). Βάσει αυτών των δεδομένων το Ε2 του φορολογικού έτους 2017 θα συμπληρωθεί ως ακολούθως:









Το ποσό που εισπράχθηκε στο φορολογικό έτος 2017 (1.000 ευρώ) θα μεταφερθεί στους κατά περίπτωση κωδικούς της δήλωσης Ε1 (103-104).







Το ποσό που δεν εισπράχθηκε στο φορολογικό έτος 2017 (200 ευρώ) θα μεταφερθεί στους κατά περίπτωση κωδικούς της δήλωσης Ε1 (125-126).

Παράδειγμα: Έστω ότι στο φορολογικό έτος 2017 εισπράχθηκαν μισθώματα κατοικίας 9 μηνών που αφορούσαν στο ίδιο έτος (από 1/1/2017 έως 30/09/2017), 1 μήνας που αφορά στον 12ο μήνα του φορολογικού έτους 2016 και έχει δηλωθεί ως ανείσπρακτος στο ίδιο έτος (2016) και επίσης δεν εισπράχθηκαν μισθώματα 3 μηνών (από 1/10/2017 έως 31/12/2017). Βάσει αυτών των δεδομένων, το Ε2 του φορολογικού έτους 2017 θα συμπληρωθεί ως ακολούθως: 




Το ποσό των 1.000 ευρώ που εισπράχθηκε στο φορολογικό έτος 2017 (900 ευρώ του ίδιου έτους και 100 ευρώ του φορολογικού έτους 2016) θα μεταφερθεί στους κατά περίπτωση κωδικούς της δήλωσης Ε1 (103-104). 

Το ποσό που δεν εισπράχθηκε στο φορολογικό έτος 2017 (300 ευρώ) θα μεταφερθεί στους κατά περίπτωση κωδικούς της δήλωσης Ε1 (125-126).

(σ.σ. στη τρίτη γραμμή αναφέρεται η περίοδος 1/11 – 31/12, διότι αφορά την περσινή περίοδο και ουσιαστικά δεν επηρεάζεται η ορθότητα συμπλήρωσης του εντύπου αυτού λόγω της συγκεκριμένης αναγραφής. Στη στήλη 17 «Είδος μίσθωσης-χρήση ακινήτου», συμπληρώνεται ο κωδικός 52 «εισπραχθέντα εισοδήματα προηγούμενου έτους από εκμίσθωση κατοικιών»). 

  1. Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (έντυπο Ε1)
     
    Στον υποπίνακα Δ2 του πίνακα 4 του εντύπου Ε1 και συγκεκριμένα στους κωδικούς 125-126 θα δηλωθούν τα ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας εφόσον (όπως αναφέρθηκε και για τη συμπλήρωση του εντύπου Ε2), έως την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος έχει εκδοθεί εις βάρος του μισθωτή διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης μίσθιου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή έχει ασκηθεί εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων (παρ. 4 του αρθ. 39 ν.4172/2013), κατά κατηγορία ακινήτων όπως εμφανίζονται στην δήλωση, μεταφερόμενα στους αντίστοιχους κωδικούς της δήλωσης Ε1 από τα συνολικά ποσά των στηλών του εντύπου Ε2 κατά κατηγορία ακινήτου. 
     
    Διευκρινίζεται ότι, τα ανείσπρακτα εισοδήματα από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας (παρ. 4 του άρθρου 39 του ν.4172/2013) που δηλώθηκαν σε προηγούμενο φορολογικό έτος στους κωδικούς 125-126 του εντύπου Ε1 και εισπράχθηκαν κατά το έτος 2017, δηλώνονται ανά κατηγορία ακινήτου και είδος μίσθωσης στο έντυπο Ε2 και τα επιμέρους ποσά μεταφέρονται κατά κατηγορία γαιών – γης ή ακινήτου στους αντίστοιχους κωδικούς της δήλωσης Ε1.
     
    Τα ποσά μεταφέρονται αυτόματα κατά κατηγορία, από τους αντίστοιχους κωδικούς που έχουν δηλωθεί  στη στήλη 17 της δήλωσης Ε2.

__________________

■ Σχετικές διατάξεις

Με τις διατάξεις του άρθρου 11 του ν. 4346/2015 (ΦΕΚ Α’ 152) προστέθηκε στο άρθρο 39 του ν. 4172/2013 (ΦΕΚ Α’ 167) νέα παράγραφος 4, η οποία ισχύει για τα εισοδήματα που αποκτώνται από 1/1/2015 και μετά και σύμφωνα με την οποία ορίζεται ότι, τα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας, τα οποία δεν έχουν εισπραχθεί από τον δικαιούχο, δεν συνυπολογίζονται στο συνολικό εισόδημά του, εφόσον έως την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, έχει εκδοθεί εις βάρος του μισθωτή διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης χρήσης μισθίου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή έχει ασκηθεί εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων. Τα εν λόγω εισοδήματα φορολογούνται στο έτος και κατά το ποσό που αποδεδειγμένα εισπράχθηκαν, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 8. Τα μη εισπραχθέντα εισοδήματα δηλώνονται σε ειδικό κωδικό ανείσπρακτων εισοδημάτων από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. 
  

Προκειμένου να δηλωθούν ως ανείσπρακτα τα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας θα πρέπει να προσκομίζονται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., πριν από την υποβολή της δήλωσης, ευκρινή φωτοαντίγραφα (φωτοτυπίες), κατά το άρθρο 1 του ν. 4250/2014 (ΦΕΚ Α’74), των διαταγών, δικαστικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί ή αγωγών που έχουν ασκηθεί, έως και την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης.
  

Διευκρινίζεται ότι τα ανείσπρακτα εισοδήματα θα δηλώνονται στο έντυπο «ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΣΘΩΜΑΤΑ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ» Ε2 και θα μεταφέρονται σε ειδικό κωδικό του εντύπου Ε1 κατά την υποβολή της οικείας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (ΠΟΛ.1020/2016).
  

Όπως έχουν γίνει γνωστά από την ΠΟΛ. 1102/2016:


  1. Ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας μπορούν να δηλωθούν μόνο από φυσικά πρόσωπα που αποκτούν εισόδημα από την εκμίσθωση / υπεκμίσθωση ακίνητης περιουσίας σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 4 του ν.4172/2013, προκειμένου να μην συνυπολογισθούν αυτά στο εισόδημά τους. Οι διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 4 δεν εφαρμόζονται για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες.

 

Αντίθετα, δεν μπορούν να δηλωθούν ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας από φυσικά πρόσωπα, όταν τα εισοδήματα αυτά προέρχονται από αποζημίωση χρήσης ακινήτου καθώς και από άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας (π.χ. τουριστική εκμετάλλευση, διοργανώσεις εκδηλώσεων σε αίθουσες ή κτήματα κλπ.).

 

  1. Περαιτέρω, ανείσπρακτα εισοδήματα από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας μπορούν να δηλωθούν από τον κληρονόμο, ο οποίος υπεισέρχεται στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του κληρονομούμενου, με την προσκόμιση ενός εκ των οριζομένων στην παρ. 4 του άρθρου 39 του ν.4172/2013δικαιολογητικού, μαζί με τα νομιμοποιητικά έγγραφα του κληρονομικού του δικαιώματος.
     
  2. Επίσης, η μη είσπραξη μισθωμάτων αποδεικνύεται μόνο με τα δικαιολογητικά της παραγράφου 4 του άρθρου 39 του ν.4172/2013(εκδοθείσα δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων, εκδοθείσα διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης χρήσης μίσθιου, ασκηθείσα αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων), ένα εκ των οποίων πρέπει να προσκομίζεται σε κάθε περίπτωση. Ειδικά, σε περίπτωση που ο μισθωτής έχει πτωχεύσει, αντί της προσκόμισης των ανωτέρω δικαιολογητικών αρκεί η προσκόμιση αντιγράφου του πίνακα αναγγελίας χρεών, στον οποίο εμφανίζεται η απαίτηση του εκμισθωτή / υπεκμισθωτή.
     

Τα ως άνω δικαιολογητικά που προσκομίζονται στις Δ.Ο.Υ. προκειμένου να δηλωθούν τα ανείσπρακτα εισοδήματα θα γίνονται αποδεκτά για τον δηλούντα. Στην περίπτωση της κοινωνίας, τα σχετικά δικαιολογητικά θα γίνονται αποδεκτά για όλα τα μέλη, ανεξαρτήτως εάν αναγράφονται σε αυτά τα στοιχεία τυχόν λοιπών εκμισθωτών – υπεκμισθωτών, υπό την προϋπόθεση ότι τα αναφερόμενα στα προσκομισθέντα δικαιολογητικά στοιχεία του μισθίου, του μηνιαίου μισθώματος και του μισθωτή οφειλέτη (του κληρονόμου ή του εγγυητή), ταυτίζονται με τα αντίστοιχα στοιχεία που προκύπτουν από τα φορολογικά έντυπα (Ε1, Ε2) ή από τη Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας ή από το συμφωνητικό μίσθωσης.
  

Τονίζεται ότι από όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά που κατά περίπτωση προσκομίζονται στις Δ.Ο.Υ., θα πρέπει να προκύπτει το χρονικό διάστημα για το οποίο οφείλονται μισθώματα.


Εξαιρετικά και προκειμένου να δηλωθούν ανείσπρακτα εισοδήματα για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την έκδοση της απόφασης αποβολής ή της διαταγής απόδοσης χρήσης μισθίου μέχρι την εκτέλεση αυτής, ή οποία έλαβε χώρα μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, αρκεί η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης και έκθεσης αποβολής και εγκατάστασης που έχει συνταχθεί από το δικαστικό επιμελητή, ότι για το ανωτέρω διάστημα τα μισθώματα δεν έχουν εισπραχθεί (σ.σ. να θυμίσουμε εδώ ότι στην ΠΟΛ.1102/2016  δεν αναφερόταν η έκθεση αποβολής και εγκατάστασης από δικαστικό επιμελητή, αλλά αυτό το δικαιολογητικό ζητείται πλέον από την ΠΟΛ.1034/2017). 

  

  1. Σε περίπτωση που τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη δήλωση των ανείσπρακτων εισοδημάτων από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας δεν έχουν υποβληθεί, η φορολογική διοίκηση θα προχωρεί σε νέες εκκαθαρίσεις, μη λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά που έχουν δηλωθεί ως ανείσπρακτα εισοδήματα